Khoảnh khắc 50.000 volt đánh thức tài năng văn học của Ray Bradbury
Vào năm 1932, một cậu bé 12 tuổi tại bang Illinois đã bước lên phía trước sân khấu gánh xiếc lưu động và chứng kiến một hiện tượng kỳ lạ: một người đàn ông ngồi trên ghế điện, cơ thể tích tụ dòng điện hàng chục nghìn volt, dùng thanh kiếm rực lửa chạm vào vai cậu và hô lớn câu lệnh biến đổi cuộc đời. Cậu bé đó chính là Ray Bradbury, người sau này trở thành một trong những cây bút văn học kỳ ảo và khoa học viễn tưởng vĩ đại nhất thế giới. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với nhà ảo thuật mang nghệ danh Mr. Electrico đã trở thành cột mốc giải phóng nỗi sợ cái chết và đánh thức ngọn lửa sáng tạo trong ông suốt phần đời còn lại. [1]
Tia lửa 50.000 volt và lời chúc sống mãi mãi
Theo lời kể của Ray Bradbury trong các cuộc phỏng vấn sau này, sự kiện xảy ra tại gánh xiếc Dill Brothers Combined Shows dừng chân ở quê nhà Waukegan của ông. Trên sân khấu, nghệ sĩ Mr. Electrico ngồi trên một chiếc ghế điện và được người phụ đài bật công tắc nạp dòng điện lên tới 50.000 volt. Ánh sáng lóe lên trong mắt người nghệ sĩ, tóc ông dựng đứng vì tích điện. Khi nhìn thấy cậu bé Bradbury ngồi ở hàng ghế đầu với ánh mắt kinh ngạc, Mr. Electrico tiến lại gần, cầm một thanh kiếm sắt dẫn điện chạm vào hai bên vai và đầu mũi của cậu, rồi cất tiếng hô: 'Hãy sống mãi mãi!'. [1]
Câu hô ấy như một luồng điện thực sự chạy qua tâm trí của đứa trẻ 12 tuổi. Đứng trước một màn trình diễn pha trộn giữa khoa học hiện đại và sự bí ẩn của ảo thuật, Bradbury không chỉ bị cuốn hút bởi cơ chế tạo ra hiệu ứng thị giác mà còn bị chấn động sâu sắc về mặt cảm xúc. Lời chúc 'sống mãi mãi' từ một người xa lạ mang dòng điện trong mình đã gieo vào lòng cậu ý niệm đầu tiên về sự bất tử thông qua nghệ thuật. [1]
Bước chạy trốn nỗi sợ cái chết và thế giới gánh xiếc
Một ngày sau buổi biểu diễn, gia đình Bradbury trải qua một biến cố buồn khi dự tang lễ của người chú. Trên đường lái xe trở về qua bờ hồ Michigan, cậu bé Bradbury nhìn thấy những mái lều gánh xiếc vẫn đang rực rỡ đèn hoa ở phía xa. Cậu đã kiên quyết đòi bố dừng xe để chạy về phía ánh sáng đó. Về sau, khi hồi tưởng lại khoảnh khắc ấy, tác giả chia sẻ rằng lúc đó cậu không hề nhận ra mình đang chạy trốn khỏi nỗi sợ cái chết để hướng về phía sự sống. [1]
Khi tìm thấy Mr. Electrico ở khu lều trại, cậu bé đã nhờ nhà ảo thuật giúp đỡ một trò ảo thuật. Sự cởi mở của Bradbury đã khiến người nghệ sĩ quý mến và dẫn cậu đi giới thiệu với dàn nhân sự gánh xiếc lưu động. Cậu được gặp người đàn ông xăm hình toàn thân, người phụ nữ béo, nghệ sĩ đu dây, người lùn và người khỏe nhất thế giới. Những hình mẫu nhân vật độc đáo này cùng bầu không khí ma mị của gánh xiếc đã khắc sâu vào tâm trí Bradbury, trở thành chất liệu nguyên bản cho rất nhiều tác phẩm kinh điển của ông sau này, tiêu biểu như tập truyện 'The Illustrated Man'. [1]
Lời phán về tiền kiếp và mối duyên kỳ lạ
Chi tiết kỳ lạ nhất trong cuộc hội ngộ diễn ra khi Mr. Electrico và Bradbury cùng ngồi trò chuyện bên bờ hồ Michigan. Nhà ảo thuật bất ngờ quay sang nhìn cậu bé và nói rằng ông rất vui vì cậu đã quay trở lại cuộc đời mình. Khi Bradbury ngạc nhiên đáp lại rằng hai người chưa từng biết nhau, Mr. Electrico khẳng định cậu chính là người bạn thân nhất của ông từng hy sinh trong chiến dịch rừng Argonne tại Pháp vào năm 1918. Nước mắt rơi trên mặt người nghệ sĩ khi ông tin rằng linh hồn chiếu sáng qua khuôn mặt cậu bé chính là người bạn cũ đã trút hơi thở cuối cùng trên tay ông hai mươi hai năm trước. [1]
Dù lời nói của nhà ảo thuật là một câu chuyện bịa ra để gây ấn tượng hay một niềm tin chân thành, nó đã mang lại cho Bradbury một cảm giác về sự kết nối vượt thời gian. Bradbury tự đưa ra giả thuyết rằng có lẽ sự chú ý đặc biệt mà Mr. Electrico dành cho cậu xuất phát từ nguồn năng lượng sống dồi dào và ánh mắt khao khát thể hiện trên gương mặt cậu bé. Nhà ảo thuật có thể đang cô đơn, từng mất đi người thân, hoặc đơn giản là nhận ra ngọn lửa sáng tạo đang bùng cháy trong lòng đứa trẻ đứng trước mặt mình. [1]
Ngọn bút không bao giờ ngừng nghỉ từ mùa thu năm 1932
Rời khỏi gánh xiếc với cảm xúc nghẹn ngào và một nguồn năng lượng sáng tạo chưa từng có, Ray Bradbury trải qua bước ngoặt lớn nhất cuộc đời. Chỉ vài ngày sau cuộc gặp với Mr. Electrico, cậu bắt đầu ngồi vào bàn và viết những dòng đầu tiên. Trong cuốn sách 'Zen in the Art of Writing', ông khẳng định kể từ mốc thời gian đó, ông chưa từng ngừng viết một ngày nào trong suốt phần đời còn lại. Câu lệnh 'Hãy sống mãi mãi' đã biến thành quyết tâm bất tử hóa những ý tưởng qua từng trang sách. [1]
Sự kiện này không chỉ khởi đầu cho sự nghiệp sáng tác của ông mà còn đi thẳng vào tác phẩm nổi tiếng 'Something Wicked This Way Comes'. Trong tiểu thuyết này, Bradbury đã tái hiện lại không gian gánh xiếc huyền bí mùa thu, nơi những đứa trẻ phải đối mặt với ranh giới của sự sống, cái chết và sự trưởng thành. Nhân vật Mr. Electrico cùng chiếc ghế điện cũng xuất hiện như một biểu tượng trung tâm của câu chuyện, ghi dấu trải nghiệm tuổi thơ không thể nào quên. [1]
Giới hạn của tư liệu và di sản sống mãi
Mặc dù Ray Bradbury thường xuyên nhắc lại câu chuyện này trong các buổi phỏng vấn và tác phẩm của mình, các nhà nghiên cứu sau này đã phát hiện một số điểm không trùng khớp về mốc thời gian. Tác giả nhớ rằng mình gặp nhà ảo thuật vào dịp lễ Labor Day ngay trước tang lễ của người chú Lester Moberg. Tuy nhiên, các bản ghi chép lịch sử cho thấy chú của ông qua đời vào cuối tháng 10 năm 1932, và không có hồ sơ lưu trữ nào ghi nhận sự xuất hiện của gánh xiếc Dill Brothers tại địa phương vào thời điểm đó. [1]
Sự lệch nhau về mốc thời gian đã khiến một số người hoài nghi về tính xác thực của câu chuyện. Dù vậy, các chuyên gia nghiên cứu về Bradbury tại Trung tâm Ray Bradbury cho rằng ông không tự bịa ra huyền thoại này. Trong giai đoạn những năm 1930, các gánh xiếc và nghệ sĩ ảo thuật lưu động thường xuyên sử dụng các thiết bị điện đàm hoặc biến áp Nikola Tesla để tạo ra các hiệu ứng trình diễn ngoạn mục. Dù chi tiết lịch sử có phần mờ nhòe theo thời gian, tác động tinh thần mà cuộc gặp mang lại cho Bradbury là hoàn toàn có thật, biến một cậu bé bình thường trở thành tượng đài của nền văn học thế giới. [1]