Cơ chế thể chất giúp các loài chim cất tiếng hót cực đại

Khi bước ra không gian tự nhiên lúc bình minh, chúng ta thường nghe thấy tiếng chim hót ríu rít dịu nhẹ xung quanh. Tuy nhiên, trong thế giới động vật hoang dã, có những loài sở hữu âm lượng bùng nổ đến mức có thể sánh ngang với máy móc công nghiệp. Nghiên cứu công bố vào cuối tháng 9 năm 2026 từ Đại học Massachusetts Amherst đã ghi nhận hai loài chim Nam Mỹ có khả năng cất tiếng kêu vượt mốc 120 decibel, thậm chí chạm ngưỡng 131 decibel. Độ lớn này hoàn toàn tương đương với tiếng một chiếc máy cưa gỗ đang chạy hết công suất hoặc tiếng động cơ máy bay phản lực khi bắt đầu cất cánh. [1]

Những sinh vật giữ kỷ lục về âm lượng tại Nam Mỹ

Hai nhà nghiên cứu João C.T. Menezes và Jeff Podos công bố trên tạp chí Evolution rằng loài bare-throated bellbird sống tại rừng rậm Amazon và loài red-legged seriema phân bố trên dải đất rộng lớn phía đông Nam Mỹ là những ứng cử viên hàng đầu cho danh hiệu loài chim kêu to nhất thế giới. [1]

Dữ liệu đo đạc thực tế chỉ ra rằng tiếng hót của bare-throated bellbird đạt mức đỉnh khoảng 131 decibel, trong khi loài red-legged seriema cất tiếng kêu vượt quá 120 decibel. Để dễ so sánh, tiếng cưa gỗ công nghiệp hoặc máy bay cất cánh thường dao động trong khoảng 120 đến 130 decibel. Ở mức âm lượng êm dịu hơn rất nhiều, các loài chim kích thước nhỏ như chim ruồi chỉ phát ra âm thanh khoảng 64 decibel, tương đương với mức năng lượng âm thanh trong một cuộc trò chuyện bình thường giữa hai người. [1]

Thu thập dữ liệu âm thanh trực tiếp ngoài thực địa

Mục tiêu chính của các nhà khoa học không dừng lại ở việc tìm kiếm loài chim giữ kỷ lục thế giới. Họ muốn xác định xem liệu các đặc điểm thể chất có thể giúp dự đoán độ to trong tiếng hót của chim hay không, đồng thời tìm hiểu xem độ to này có mối liên hệ nào với hốc sinh thái và cấu trúc xã hội riêng của từng loài. [1]

Để có số liệu chính xác, nhóm nghiên cứu không thể dựa vào dữ liệu trên internet hay tiến hành đo đạc trong môi trường phòng thí nghiệm. Họ trực tiếp ra thực địa tại Brazil cũng như quan sát các loài chim ngay tại địa phương. Nhóm sử dụng thiết bị đo khoảng cách bằng laser — loại công cụ thường dùng trong môn đánh golf có cấu tạo như ống nhòm — kết hợp với máy đo cường độ âm thanh cầm tay. Việc đo chính xác cự ly giữa người quan sát và sinh vật là bước bắt buộc vì cường độ âm thanh sẽ suy giảm dần theo khoảng cách. Nhờ phương pháp này, hai nhà khoa học đã đo đạc thành công tiếng hót của 123 loài chim khác nhau, trong đó có 113 loài lần đầu tiên được ghi nhận dữ liệu biên độ âm thanh. [1]

Tương quan giữa kích thước cơ thể và cường độ âm thanh

Kết quả phân tích cho thấy một sự tương quan rõ rệt giữa hình thể và độ to của tiếng phát ra: các loài chim nhỏ sở hữu giọng hót khẽ khàng, trong khi những loài có kích thước lớn hơn lại sở hữu âm lượng vượt trội. [1]

Các nhà nghiên cứu giải thích về mặt cơ học rằng những loài chim lớn sở hữu hệ cơ bắp dày dặn, giúp nén luồng không khí với lực mạnh hơn trước khi đẩy ra ngoài. Quá trình nén khí áp lực cao này tạo ra năng lượng âm thanh bùng nổ. Bên cạnh đó, quan sát thực địa cũng ghi nhận những loài chim phát ra tiếng hót cực đại thường có độ mở mỏ rất rộng khi cất tiếng, giúp luồng âm thanh thoát ra mà không gặp phải cản trở vật lý nào. [1]

Chúng ta có thể hình dung cơ chế này tương tự như cách một nhạc công thổi nốt nhạc lớn bằng nhạc cụ khí nén: lượng khí nén càng mạnh kết hợp với loa kèn mở rộng sẽ tạo ra âm thanh có sức lan tỏa xa hơn hẳn so với những nhạc cụ nhỏ.

Câu hỏi còn bỏ ngỏ về lý do tiến hóa

Dù đã làm sáng tỏ cơ chế thể chất giúp chim tạo ra âm thanh lớn, nhóm nghiên cứu thừa nhận dữ liệu hiện tại vẫn chưa đủ để giải thích mục đích sinh thái hay lý do tiến hóa của đặc điểm này. Việc vì sao một số loài lại cần mức âm lượng dữ dội đến vậy trong môi trường sống tự nhiên vẫn là câu hỏi chưa có lời đáp hoàn chỉnh. [1]

Nhà nghiên cứu João C.T. Menezes nhấn mạnh rằng giới khoa học đã hiểu được khía cạnh thể chất — tức là cơ thể lớn hơn cùng độ mở mỏ rộng hơn sẽ tạo ra tiếng kêu to hơn. Tuy nhiên, để xem yếu tố sinh thái nào thúc đẩy sự phát triển này, các nhà khoa học cần thu thập thêm nhiều dữ liệu hơn nữa từ hàng loạt loài chim khác nhau. [1]

Giá trị của các quan sát sinh học nền tảng

Công trình nghiên cứu này khẳng định tầm quan trọng của các chuyến khảo sát thực địa trong sinh học nền tảng, nơi nhà khoa học phải dành thời gian quan sát tỉ mỉ những hiện tượng tự nhiên đang diễn ra. Chuyến khảo sát không chỉ giúp bổ sung một lượng lớn dữ liệu về biên độ âm thanh vốn còn thiếu hụt trong các tài liệu trước đây, mà còn mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. [1]

Việc ghi nhận chính xác giới hạn phát âm của loài bare-throated bellbird và red-legged seriema giúp con người hiểu rõ hơn về khả năng thích nghi và giới hạn thể chất của thế giới động vật. Những bước chân thực địa cẩn trọng giữa thiên nhiên hoang dã Nam Mỹ đóng góp thêm một mảnh ghép ý nghĩa vào bức tranh đa dạng sinh học của hành tinh. [1]