Cú trượt slide vô tình làm đổi thay bìa album huyền thoại của The Beatles

Bức ảnh bìa album Rubber Soul phát hành năm 1965 của nhóm The Beatles với gương mặt bốn thành viên bị kéo giãn méo vẹo đã trở thành một trong những biểu tượng thị giác quen thuộc nhất của lịch sử nhạc pop. Tuy nhiên, hiệu ứng thị giác mang tính đột phá này hoàn toàn không nằm trong kế hoạch ban đầu của ban nhạc hay nhiếp ảnh gia. Nó bắt nguồn từ một sự cố ngẫu nhiên trong buổi duyệt ảnh, đánh dấu sự kết hợp giữa tính ngẫu hứng và tư duy thử nghiệm nghệ thuật của nhóm nhạc đến từ nước Anh. [1]

Tai nạn máy chiếu tại nhà John Lennon

Bức ảnh gốc cho bìa album được nhiếp ảnh gia Robert Freeman thực hiện tại nhà của John Lennon ở Surrey. Sau buổi chụp hình, Freeman đến gặp ban nhạc để trình chiếu các tấm slide hình ảnh nhằm chọn ra bức ảnh ưng ý nhất cho bìa đĩa nhạc sắp ra mắt. [1]

Trong lúc Freeman đang trình chiếu, tấm bìa khung giữ slide bất ngờ bị trượt nghiêng về phía sau. Sự cố này khiến hình ảnh các thành viên The Beatles phản chiếu lên bề mặt bị kéo giãn và biến dạng so với tỷ lệ thực tế. Trái với phản ứng thông thường là điều chỉnh lại thiết bị, bốn thành viên The Beatles lại tỏ ra vô cùng thích thú với hiệu ứng kéo giãn bất ngờ này. Họ ngay lập tức yêu cầu nhiếp ảnh gia giữ nguyên đường nét biến dạng đó để đưa lên bản in chính thức của bìa album. [1]

Tên gọi 'Rubber Soul' và thông điệp chơi chữ

Rubber Soul đánh dấu một mốc quan trọng khi đây là album đầu tiên của The Beatles không in tên ban nhạc lên phần mặt trước bìa đĩa, mà chỉ xuất hiện hình ảnh kéo giãn cùng tên gọi của album. Khái niệm này xuất phát từ cách chơi chữ đầy ngẫu hứng nhưng mang nhiều ẩn ý của Paul McCartney. [1]

Trước đó, McCartney từng đọc được một nhận xét gọi nhạc công Mick Jagger và nhóm The Rolling Stones là 'plastic soul' (dòng nhạc soul nhựa). Thuật ngữ này thời bấy giờ được dùng để mô tả việc các nghệ sĩ da trắng vay mượn cảm hứng và chất liệu âm nhạc từ những thể loại do các nghệ sĩ da màu sáng tạo nên, như nhạc blues hay soul. McCartney đã biến tấu cụm từ đó thành 'Rubber Soul', vừa gợi liên tưởng tới đế giày bằng cao su, vừa là cách tự giễu nhại đầy hài hước. Trong một buổi phỏng vấn năm 1970 với tạp chí Rolling Stone, John Lennon từng chia sẻ rằng tên gọi này đơn giản là một trò chơi chữ của Paul McCartney về khái niệm nhạc soul kiểu Anh, không chứa đựng ẩn ý bí ẩn nào quá lớn mà chỉ là thành quả của bốn chàng trai cùng nhau tìm tên cho đĩa nhạc mới. [1]

Những thử nghiệm âm nhạc mang tính bước ngoặt

Không chỉ đổi mới ở hình ảnh bên ngoài, Rubber Soul còn đánh dấu bước tiến lớn trong tư duy sáng tác và sản xuất âm nhạc của The Beatles. Trong quá trình thu âm ca khúc 'Norwegian Wood', nhạc sĩ kiêm gảy đàn guitar George Harrison nhận thấy bài hát vẫn thiếu một điểm nhấn đặc biệt. Thời điểm đó, Harrison đang tìm hiểu sâu sắc về âm nhạc Ấn Độ. Ông đã dùng cây đàn sitar để dò theo những nốt nhạc mở đầu và ghi âm trực tiếp vào bản phối, đưa 'Norwegian Wood' trở thành một trong những ca khúc nhạc pop phương Tây đầu tiên sử dụng nhạc cụ truyền thống này của Ấn Độ. [1]

Bên cạnh đó, ca khúc 'Michelle' – bài hát duy nhất giúp ban nhạc giành giải Grammy cho Bài hát của năm trong thời gian họ còn hoạt động chung – cũng có xuất thân khá thú vị. Ban đầu, đây chỉ là một trò đùa nhạc cụ của McCartney tại các buổi tiệc của sinh viên trường nghệ thuật nơi Lennon theo học. Ông thường mang theo guitar, vừa gảy đàn vừa giả vờ hát tiếng Pháp để thu hút sự chú ý của các cô gái. Khi bắt tay vào làm album, Lennon nhớ lại bài hát mang tính giải trí này và khuyến khích McCartney hoàn thiện nó thành một tác phẩm chính thức. [1]

Áp lực thời gian và cuộc đua sáng tạo ngầm

Quá trình thực hiện Rubber Soul diễn ra dưới áp lực thời gian tương đối gấp giáp. Ban nhạc tiến hành thu âm toàn bộ album chỉ trong khoảng bốn tuần để kịp phát hành vào dịp Giáng sinh năm 1965. Dù Lennon và McCartney liên tục sáng tác với năng suất cao, nhóm vẫn rơi vào tình trạng thiếu mất một bài hát để hoàn thiện danh sách đĩa nhạc. Để giải quyết áp lực tiến độ, họ đã lấy lại ca khúc 'Wait' – một bản thu từng bị bỏ lại từ album Help! trước đó – rồi tiến hành thu đè thêm các lớp âm thanh mới để đưa vào Rubber Soul. [1]

Sự ra đời của Rubber Soul cũng kích hoạt một cuộc thi đua sáng tạo đầy cảm hứng trong giới âm nhạc thời bấy giờ. Brian Wilson của nhóm The Beach Boys từng khen ngợi Rubber Soul là một trong những album xuất sắc nhất, đặc biệt ấn tượng với cách các bài hát kết nối thành một khối thống nhất. Cảm hứng từ đĩa nhạc này đã thúc đẩy Wilson tạo ra album Pet Sounds vào năm 1966. Ngược lại, McCartney sau đó cũng thừa nhận các phần hòa âm trong Pet Sounds đã ảnh hưởng lớn đến quá trình The Beatles sáng tác album Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band sau này. [1]