Lễ hội Halloween một thế kỷ trước: Khi trẻ em phải biểu diễn mới nhận được kẹo

Vào năm 1926, khi huyền thoại bóng chày Babe Ruth đi vào lịch sử với ba cú đánh home run trong một trận World Series và cuộc gọi điện thoại xuyên Đại Tây Dương lần đầu tiên kết nối hai thành phố New York và London, không khí đón mừng Halloween tại Mỹ mang một diện mạo hoàn toàn khác biệt so với ngày nay. Thay vì chỉ đơn thuần chìa túi nhựa nhận kẹo ngọt như thời hiện đại, trẻ em thời bấy giờ phải thực sự bước ra thể hiện một năng khiếu nhỏ để nhận phần quà. Sự kiện này diễn ra trong một không gian lễ hội kết hợp giữa các bản nhạc thịnh hành, những trò đùa phá phách của tuổi trẻ và các bộ trang phục tự may đậm chất cổ điển. [1]

Bối cảnh lịch sử và âm nhạc trong các buổi họp mặt năm 1926

Năm 1926 ghi nhận hàng loạt sự kiện mang tính bước ngoặt trên thế giới: Công chúa Elizabeth II ra đời tại Anh, tập đoàn Ford bắt đầu áp dụng chế độ tuần làm việc 40 giờ và nữ kình ngư Gertrude Ederle trở thành người phụ nữ đầu tiên bơi qua kênh đào Anh. Đây cũng là thời điểm nhà văn Ernest Hemingway xuất bản tiểu thuyết đầu tay, ảo thuật gia Harry Houdini qua đời và hệ thống đường bộ đánh số của Mỹ ra đời, đưa tuyến Đường 66 nổi tiếng lên bản đồ giao thông. [1]

Trải qua một thế kỷ, nhiều phong tục đã biến đổi sâu sắc. Vào thời điểm năm 1926, những bài hát hay nhân vật hư cấu quen thuộc của văn hóa đại chúng sau này vẫn chưa xuất hiện. Không khí trang trí Halloween trong các gia đình thời đó gắn liền với sự phát triển của Công ty Beistle. Từ năm 1921, đơn vị này đã tung ra thị trường dòng sản phẩm trang trí bằng giấy hình mèo đen, bộ xương và phù thủy để người dân treo khắp nhà. [1]

Dù nước Mỹ đang trải qua thời kỳ Cấm rượu (Prohibition), các bữa tiệc Halloween và những cuộc diễu hành sôi nổi vẫn diễn ra khắp các địa phương. Người tham dự tiệc thời đó thường nhảy múa và lắng nghe các bản thu âm phổ biến như "Undertaker's Blues" của Helen Gross & the Kansas City Five, "Heebie Jeebies" của Louis Armstrong hay "The Nightmare" do nhóm The New Orleans Owls thể hiện. [1]

Những trò chơi truyền thống và quan niệm bói duyên thời kỳ đầu

Bên cạnh các giai điệu âm nhạc, hoạt động tập thể là phần quan trọng không thể thiếu trong các buổi họp mặt Halloween của người dân Mỹ một thế kỷ trước. Hai trò chơi xuất hiện phổ biến nhất trong các buổi tiệc là ném vòng vào quả bí ngô và ngoạm táo trong thau nước. [1]

Đặc biệt, trò chơi ngoạm táo trong thập niên 1920 không chỉ đơn thuần là một hoạt động giải trí vận động mà còn mang ý nghĩa của một hình thức bói duyên đôi lứa. Theo quan niệm dân gian thời kỳ đó, nếu một người nam bắt được quả táo có đánh dấu tên hoặc ký hiệu của một người nữ trong thau nước, hai người được tin là có nhân duyên tiền định và sẽ gắn bó với nhau trong tương lai. [1]

Trò đùa phá phách và làn sóng đe dọa cấm lễ hội từ chính quyền

Khác với không khí đi xin kẹo hòa nhã và an toàn ngày nay, lễ hội Halloween năm 1926 mang đậm tính chất quấy phá từ giới trẻ. Nhiều đứa trẻ và thanh thiếu niên đeo mặt nạ xuống đường và thực hiện hàng loạt trò nghịch ngợm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự công cộng. [1]

Các hành vi phá hoại phổ biến thời đó bao gồm lấy trộm tài sản của người dân, dùng bao chứa bột mì đập vào người đi đường hoặc ném các vật thể lạ lên mái nhà hàng xóm. Tình trạng vi phạm và phá hoại tài sản xuất hiện tràn lan đến mức một số chính quyền đô thị tại Mỹ lúc bấy giờ đã tính đến phương án hủy bỏ hoàn toàn các hoạt động lễ hội Halloween trên địa bàn. [1]

Bản chất thực sự của tập tục Trick-or-Treat một thế kỷ trước

Cụm từ "trick-or-treat" bắt đầu xuất hiện phổ biến từ giai đoạn này nhưng mang ý nghĩa nguyên bản sát với nghĩa đen của từ ngữ. Trong đó, từ "trick" mang ý nghĩa là một trò khéo, tài lẻ hoặc tiết mục trình diễn chứ không chỉ là lời đe dọa chọc phá. [1]

Khi đến gõ cửa từng nhà trong các bộ trang phục hóa trang, trẻ em không nghiễm nhiên nhận kẹo ngay. Bọn trẻ phải thực hiện một tiết mục nhỏ như hát một bài hát, đọc một bài thơ hoặc kể một câu chuyện cười cho chủ nhà nghe. Sau khi hoàn thành màn biểu diễn sáng tạo đó, chúng mới nhận được phần quà ("treat") từ người chủ nhà. [1]

Trang phục thủ công mang cảm hứng từ văn học và truyền thuyết

Trước khi các bộ phim kinh dị hiện đại ra đời hay các nhân vật điện ảnh, truyền hình và trò chơi điện tử chiếm lĩnh thị trường, trang phục Halloween một thế kỷ trước hoàn toàn mang tính tự may (DIY). Phụ nữ trong gia đình thường tự tay cắt may các bộ đồ chú hề cho con cái. [1]

Những người tham gia lễ hội thường hóa trang thành các hình tượng kinh điển như phù thủy, quả bí ngô hoặc đeo những chiếc mặt nạ giấy mang vẻ kỳ bí. Do chưa có sự bùng nổ của truyền thông thị giác, cảm hứng tạo hình thời đó chủ yếu được người dân khai thác từ các cuốn sách cổ và những câu chuyện truyền thuyết dân gian. [1]