Lời kêu gọi năm 1961 và dấu ấn hơn sáu thập kỷ của Quân đoàn Hòa bình

Đầu thập niên 1960, đề xuất yêu cầu hàng nghìn sinh viên tốt nghiệp rời bỏ những giảng đường tiện nghi để đến hỗ trợ các vùng nông thôn hẻo lánh trên thế giới từng bị xem là một ý tưởng mạo hiểm. Dù vậy, lời kêu gọi đó nhanh chóng mở màn cho một phong trào tình nguyện quốc tế bền bỉ kéo dài hơn sáu thập kỷ. Kể từ năm 1961, Quân đoàn Hòa bình (Peace Corps) đã thu hút hơn 240.000 tình nguyện viên đến làm việc tại 144 quốc gia. Trong đó, Đại học California, Berkeley liên tục giữ vị trí dẫn đầu toàn quốc tại Mỹ về số lượng người tham gia đóng góp cho tổ chức này. [1]

Lời kêu gọi năm 1961 và sức hút từ giảng đường

Năm 1961, Tổng thống Mỹ John F. Kennedy đưa ra lời kêu gọi giới trẻ thúc đẩy hòa bình bằng cách tham gia hỗ trợ các quốc gia đang phát triển, dẫn đến sự thành lập của cơ quan liên bang Quân đoàn Hòa bình. Thông điệp này bùng nổ mạnh mẽ tại các khuôn viên đại học, nơi sinh viên luôn muốn thử thách thực tại và đóng góp cho cộng đồng. Theo số liệu tự báo cáo tính đến năm tài chính 2025, Đại học California, Berkeley ghi nhận 3.807 cựu sinh viên tham gia kể từ khi chương trình bắt đầu. [1]

Các vị trí tiếp theo trong danh sách này thuộc về Đại học Wisconsin-Madison với 3.466 người, Đại học Washington với 3.175 người, Đại học Michigan với 2.851 người và Đại học Colorado Boulder với 2.653 người. Giới quản lý trung tâm hướng nghiệp và phục vụ cộng đồng tại Berkeley đánh giá, môi trường học thuật khuyến khích tư duy phản biện đã thúc đẩy sinh viên dấn thân. Hoạt động này không chỉ giúp ích cho nơi đến mà còn góp phần xóa bỏ niềm tin sai lệch và nỗi sợ hãi đối với những nền văn hóa xa lạ. [1]

Những bài học va chạm giữa lý thuyết và thực địa

Khi bước vào môi trường thực tế, tri thức sách vở thường đòi hỏi sự điều chỉnh linh hoạt. Ursula Kajani, sinh viên ngành y tế công cộng và nhân học tại Berkeley từ năm 2015, đã đăng ký tình nguyện tại một trạm y tế thuộc tỉnh phía Nam của Rwanda. Cô đảm nhận công việc số hóa hồ sơ y tế, cập nhật sổ tiêm chủng và phân phát thực phẩm. Để thu hút thanh thiếu niên đến trạm y tế, Kajani dành nhiều tuần chuẩn bị một sự kiện lớn nhưng cuối cùng không một ai tham dự vì toàn bộ làng bận dự một đám cưới. [1]

Sự cố đó mang lại bài học rằng việc thiết lập sự tin tưởng chân thành quan trọng hơn các kế hoạch áp đặt từ bên ngoài. Sau khi dành thời gian lắng nghe người dân, các chiến dịch vệ sinh tiếp theo của cô đã thành công vượt bậc. Kajani ở lại Rwanda thêm bốn năm trước khi trở thành chuyên viên chương trình cao cấp tại Trung tâm Carter. Trải nghiệm này chứng minh sự tò mò và lòng tôn trọng văn hóa bản địa là yếu tố quyết định hiệu quả của các dự án cộng đồng. [1]

Bước ngoặt sự nghiệp và tác động bất ngờ

Trải nghiệm tình nguyện quốc tế đôi khi mang lại những hệ quả vượt xa dự kiến ban đầu. Francesca Po, sinh viên ngành nghiên cứu tôn giáo nhập học năm 2000 tại Berkeley, từng đến Kazakhstan để giảng dạy chương trình đào tạo. Dưới sự định hướng của Giáo sư Michael Nagler, cô theo đuổi các giải pháp hòa giải xung đột. Khi căng thẳng chính trị gia tăng tại quốc gia láng giềng Kyrgyzstan vào năm 2008, Po cùng Giáo sư Nagler đồng viết một báo cáo khuyến nghị. Báo cáo này được Tổng thống Kyrgyzstan tiếp thu để ngăn chặn nguy cơ nội chiến. [1]

Ở một trường hợp khác, công việc tình nguyện lại mở ra hướng đi sự nghiệp hoàn toàn mới. Kirsten Kuwatani, sinh viên ngành kinh tế chính trị từ năm 2009, sang Ethiopia giảng dạy tiếng Anh. Đối mặt với tình trạng thiếu hụt thực phẩm tươi tại chợ địa phương nhưng gia vị lại phong phú, cô bắt đầu tự học nấu ăn. Đam mê ẩm thực bộc phát từ bối cảnh thiếu thốn đã dẫn dắt Kuwatani học trường nấu ăn chuyên nghiệp và trở thành đầu bếp tại nhà hàng Chez Panisse ở bang California. [1]

Thay đổi góc nhìn khoa học từ những bước chân ở Sahel

Đối với các nhà nghiên cứu, thời gian sống cùng cộng đồng địa phương có thể tái định hình hoàn toàn đề tài khoa học. Patrick Gonzalez, nhà sinh thái học rừng, đã tạm dừng chương trình tiến sĩ tại Berkeley chỉ sau một năm để gia nhập Quân đoàn Hòa bình tại Senegal. Làm việc ở vùng thảo nguyên Sahel khô nóng, ông phối hợp với nông dân địa phương trồng lại 15 héc-ta rừng. Trở về trường, Gonzalez hủy bỏ đề tài mưa axit ban đầu để tập trung tìm hiểu nguyên nhân cây rừng suy thoái tại Senegal. [1]

Gonzalez đã đi bộ 1.900 kilômét, kiểm đếm số lượng cây và phỏng vấn người dân bản địa. Ông phát hiện trong 50 năm qua, cứ 5 cây rừng thì có 1 cây bị chết và 1 trong 3 loài cây địa phương đã biến mất do biến đổi khí hậu toàn cầu. Nhận bằng tiến sĩ năm 1997 và trở thành phó giáo sư thỉnh giảng từ năm 2017, Gonzalez vẫn dùng các bức ảnh và số liệu từ thời kỳ tình nguyện để giảng dạy sinh viên về các giải pháp sinh thái. [1]

Vòng tuần hoàn tiếp nối tinh thần phục vụ

Sự bền bỉ của phong trào tình nguyện qua nhiều thế hệ sinh viên được nuôi dưỡng bởi chính những người trở về. Greg Cera, cố vấn học thuật tại Berkeley, từng tham gia tình nguyện tại Campuchia cùng vợ ở tuổi 38. Kinh nghiệm hỗ trợ sức khỏe sinh sản và trẻ em tại đây trở thành dấu ấn lớn trong đời ông. Trong 11 năm làm việc tại trường, ông đã tư vấn cho hàng trăm sinh viên tham gia chương trình và tìm kiếm học bổng cao học Paul D. Coverdell Fellows dành cho cựu tình nguyện viên. [1]

Sự hiện diện của những cựu tình nguyện viên trên giảng đường tạo nên một vòng tuần hoàn tự nhiên, liên tục truyền cảm hứng cho người đi sau. Quá trình làm việc trực tiếp tại các vùng đất mới vừa hỗ trợ sự phát triển của cộng đồng địa phương, vừa giúp giới trẻ vượt qua rào cản tâm lý đối với những khác biệt văn hóa. Chính tinh thần tư duy phản biện kết hợp với khao khát hành động đã biến các khuôn viên đại học thành điểm khởi đầu cho những hành trình kết nối toàn cầu. [1]