Vì sao George R.R. Martin thích nhất tập phim “Blackwater” dù phải cắt bỏ nhiều trang sách nhất?

Trong bốn mùa phim đầu tiên của siêu phẩm truyền hình Game of Thrones, nhà văn George R.R. Martin đều trực tiếp viết kịch bản cho một tập phim mỗi mùa: "The Pointy End" ở mùa 1, "Blackwater" ở mùa 2, "The Bear and the Maiden Fair" ở mùa 3 và "The Lion and the Rose" ở mùa 4. Trong một bài viết trên trang cá nhân vào tháng 8 năm 2023 cũng như trong cuốn sách phỏng vấn xuất bản năm 2020 của nhà báo James Hibberd, ông xác nhận tập phim "Blackwater" chính là tác phẩm ông ưng ý nhất. Điều đáng kinh ngạc là ở tập phim này, tác giả đã phải tự tay cắt bỏ nhiều chi tiết hoành tráng bậc nhất trong cuốn tiểu thuyết gốc của chính mình. Câu chuyện hậu trường của "Blackwater" mở ra một góc nhìn độc đáo về nghệ thuật thỏa hiệp giữa trang sách văn học và ngôn ngữ điện ảnh. [1]

Áp lực ngân sách và quyết định cắt gọt trang sách

Tập phim "Blackwater", phát sóng lần đầu vào ngày 27 tháng 5 năm 2012, tái hiện Trận chiến xoay quanh vịnh Đao Đen khi Stannis Baratheon dẫn hạm đội tấn công Bến Vua. Trong cuốn tiểu thuyết A Clash of Kings, cuộc chiến được mô tả khốc liệt với hàng loạt đại cảnh như sợi xích sắt khổng lồ chăng ngang sông để bẫy tàu đối phương, những chiếc tàu bốc cháy kết lại thành cầu phao nổi, cùng hệ thống máy bắn đá ném chất cháy Wildfire từ trên thành xuống. Tuy nhiên, khi bắt tay chuyển thể thành kịch bản phim, đội ngũ sản xuất lập tức thông báo với Martin rằng việc dựng cầu thuyền hay sợi xích sắt khổng lồ là điều không thể thực hiện. [1]

Ngân sách là rào cản lớn nhất đối với tham vọng của ê-kíp sản xuất thời điểm đó. Chi phí trung bình cho mỗi tập phim Game of Thrones khi ấy dừng ở mức khoảng 6 triệu đô la Mỹ. Để phục vụ trận chiến này, hai nhà sản xuất David Benioff và D.B. Weiss đã phải trải qua một cuộc họp trực tuyến căng thẳng với lãnh đạo đài HBO để xin thêm 2,5 triệu đô la Mỹ, và cuối cùng nhận được thêm hơn 2 triệu đô la Mỹ, đưa chi phí tập phim lên khoảng 8 triệu đô la Mỹ. Dù ngân sách được nâng lên đáng kể so với mặt bằng chung năm 2012, Martin vẫn phải chấp nhận thu gọn quy mô trận đánh, gạt bỏ hàng loạt đại cảnh hoành tráng để đảm bảo tính khả thi về mặt tài chính và kỹ thuật sản xuất. [1]

Cú ngoặt nhân sự nguy cấp trước ngày bấm máy

Khi kịch bản đã được rút gọn theo yêu cầu của đạo diễn ban đầu, một sự cố bất ngờ lại xảy ra ngay trước thời điểm bấm máy. Khoảng một tuần trước khi lịch quay bắt đầu, đạo diễn được phân công đảm nhận tập phim phải đột ngột rút lui vì lý do cá nhân khẩn cấp. Tình thế đòi hỏi hai nhà sản xuất Benioff và Weiss phải khẩn trương tìm kiếm người thay thế trong danh sách các đạo diễn đang sẵn sàng làm việc. [1]

Sự lựa chọn cuối cùng rơi vào Neil Marshall, một đạo diễn người Anh từng thực hiện các bộ phim điện ảnh hành động và kinh dị như Dog Soldiers hay Centurion. Đáng chú ý, tại thời điểm nhận lời, Marshall chưa từng đạo diễn một tập phim truyền hình nào. Sự xuất hiện ở phút chót của vị đạo diễn điện ảnh này đã lật ngược toàn bộ cục diện hậu trường và đem lại sinh khí mới cho kịch bản tưởng chừng đã bị cắt gọt quá tay. [1]

Lời đảo ngược tình thế của vị đạo diễn mới

Ngay khi tiếp quản dự án, Neil Marshall đã có những thay đổi táo bạo đối với bản kịch bản rút gọn. Trái ngược với vị đạo diễn trước vốn liên tục yêu cầu cắt giảm chi phí và quy mô, Marshall kiên quyết đòi tăng cường các cảnh hành động và xung đột. George R.R. Martin ghi nhận rằng Marshall đã đảo ngược toàn bộ những quyết định cắt gọt trước đó, đưa trở lại kịch bản nhiều chi tiết quan trọng và thậm chí sáng tạo thêm những yếu tố hành động mà chính tác giả cuốn sách cũng chưa từng nghĩ tới. [1]

Martin không ngần ngại gọi Neil Marshall là "anh hùng" của tập phim. Nhờ sự quyết đoán và tư duy hình ảnh sắc bén của đạo diễn, những tổn thất về mặt đại cảnh ban đầu được bù đắp bằng nhịp độ dồn dập, bầu không khí ngột ngạt và sự kịch tính đến nghẹt thở trong không gian hẹp. [1]

Trận chiến một đêm rực sáng trên màn ảnh

Sự kết hợp giữa kịch bản của Martin và bàn tay dàn dựng của Marshall đã tạo nên một tập phim vô cùng đặc biệt. "Blackwater" trở thành tập phim đầu tiên trong cả series diễn ra hoàn toàn tại một địa điểm duy nhất trong suốt một giờ đồng hồ. Câu chuyện tập trung toàn bộ vào đêm định mệnh tại Bến Vua, nơi Quyền Thủ tướng Tyrion Lannister phải gánh vác trách nhiệm phòng thủ thành phố cùng vị vua trẻ hèn nhát và một thuyền chứa đầy chất cháy Wildfire. [1]

Khi phát sóng, tập phim đã tạo nên cơn sốt lớn với khán giả và giới chuyên môn, liên tục đứng ở nhóm những tập phim xuất sắc nhất của toàn bộ series với điểm số đánh giá 9,7 trên nền tảng IMDb. Ký ức đậm nét nhất đối với bản thân George R.R. Martin khi nhìn lại tập phim không phải là những cuộc tranh luận căng thẳng về ngân sách hay sự thiếu vắng của chuỗi xích sắt khổng lồ, mà chính là khoảnh khắc ngọn lửa xanh Wildfire bùng nổ trên đại dương—một cảnh quay mà ông miêu tả là vô cùng tuyệt vời. [1]

Di sản giải thưởng và bài học thỏa hiệp nghệ thuật

Thành công của "Blackwater" không chỉ dừng lại ở sự tán thưởng của người hâm mộ mà còn được ghi nhận bằng hàng loạt giải thưởng danh giá. Năm 2012, tập phim giành hai giải Emmy ở các hạng mục Biên tập âm thanh và Hoàn thiện âm thanh. Đến năm 2013, "Blackwater" tiếp tục chiến thắng giải Hugo cho Tác phẩm diễn xuất kịch tính ngắn xuất sắc nhất—giải thưởng cao quý hàng đầu của cộng đồng khoa học viễn tưởng và giả tưởng, vượt qua nhiều đối thủ nặng ký như các tập phim của Doctor Who hay Fringe. [1]

Sự thừa nhận này mang lại ý nghĩa đặc biệt khi tên của George R.R. Martin được vinh danh ở vị trí biên kịch và Neil Marshall ở vị trí đạo diễn. "Blackwater" trở thành một ví dụ điển hình cho thấy trong nghệ thuật chuyển thể, sự lược bỏ những chi tiết đắt giá của trang sách không nhất thiết làm suy giảm giá trị của tác phẩm. Khi văn học gặp gỡ góc nhìn điện ảnh phù hợp, những thỏa hiệp bắt buộc vì giới hạn thực tế hoàn toàn có thể trở thành đòn bẩy cho những khoảnh khắc bùng nổ trên màn ảnh. [1]