Bí ẩn John Lee: Người đàn ông ba lần sống sót trước bẫy treo cổ năm 1885

Vào buổi sáng ngày 23 tháng 2 năm 1885, tại nhà tù Exeter thuộc nước Anh, một sự kiện hy hữu trong lịch sử tư pháp thời Victoria đã xảy ra. Tử tù John Lee, thường được biết đến với tên gọi John 'Babbacombe' Lee, bước lên giàn treo cổ để chịu án phạt cho tội danh sát hại người chủ của mình. Thế nhưng, thiết bị sập bẫy dưới chân anh lại bất ngờ kẹt cơ cấu liên tiếp ba lần trước sự bàng hoàng của những người chứng kiến. Sự cố kỹ thuật khó tin này không chỉ cứu mạng phạm nhân mà còn biến vụ án thành một giai thoại pháp lý kỳ lạ nhất thế kỷ 19. [1]

Vụ án nghi vấn năm 1884 tại Devon

Mọi chuyện bắt đầu vào năm 1884 tại khu vực gần Torquay, thuộc hạt Devon, nước Anh. Bà Emma Whitehead Keyse, một phụ nữ độc thân lớn tuổi, được phát hiện bị sát hại thảm khốc ngay tại nhà riêng. Cuộc điều tra của chính quyền địa phương nhanh chóng tập trung vào John Lee, một người làm việc trong gia đình nạn nhân. Ngay sau đó, Lee bị bắt giữ và đưa ra xét xử với cáo buộc là hung thủ gây ra vụ án. [1]

Tuy nhiên, các căn cứ buộc tội John Lee lại dựa trên những chứng cứ vô cùng mỏng manh và thiếu chắc chắn. Dù bằng chứng trực tiếp chưa đủ thuyết phục theo góc nhìn pháp y hiện đại, phiên tòa thời bấy giờ vẫn tuyên bản án cao nhất là án tử hình bằng hình thức treo cổ đối với Lee. Người tù trẻ tuổi được đưa về nhà tù Exeter để chờ ngày thi hành án theo đúng quy trình pháp lý. [1]

Ba lần sập bẫy thất bại tại nhà tù Exeter

Sáng ngày 23 tháng 2 năm 1885, công tác chuẩn bị cho buổi thi hành án tử hình được hoàn tất tại nhà tù Exeter. John Lee được đưa lên bục gỗ, trùm mũ che mặt và thắt dây thừng vào cổ. Khi đao phủ kéo cần gạt để giải phóng cánh cửa sập bên dưới bục đứng, cánh cửa gỗ đáng lẽ phải bật mở ngay lập tức để thực thi bản án tử. [1]

Nhưng kỳ lạ thay, cánh cửa sập hoàn toàn không di chuyển, đứng yên như bị khóa chặt. Các nhân viên lập tức đưa John Lee ra khỏi bục để kiểm tra lại hệ thống cơ khí. Điều khó hiểu là khi thử nghiệm không có người đứng, cơ cấu cần gạt và cánh cửa sập lại hoạt động trơn tru. Thế nhưng, khi đưa tử tù trở lại bục đứng, sự cố tiếp tục lặp lại ở lần kéo cần gạt thứ hai và thứ ba. Bẫy treo cổ kiên quyết không mở ra dù mọi thao tác vận hành đều đúng quy chuẩn. [1]

Quyết định dừng thi hành án của vị bác sĩ

Khi chứng kiến cơ cấu thi hành án bị kẹt liên tiếp ba lần mà không thể giải thích bằng lý do kỹ thuật thông thường, quan chức y tế phụ trách giám sát buổi thi hành án tại nhà tù Exeter đã lên tiếng. Vị bác sĩ kiên quyết từ chối tiếp tục buổi thi hành án, cho rằng việc lặp đi lặp lại quy trình treo cổ trong tình trạng thiết bị lỗi liên tục là hành vi không thể chấp nhận được dưới góc độ y khoa và nhân đạo. [1]

Quyết định can thiệp kịp thời của vị bác sĩ y tế đã lập tức làm thay đổi số phận của tử tù. Trước sự cố kỹ thuật chưa từng có cùng lập trường của cơ quan y tế nhà tù, chính quyền đã quyết định giảm bản án tử hình của John Lee xuống thành án tù chung thân. Bước ngoặt này đưa Lee trở thành trường hợp hiếm hoi thoát án tử nhờ sự thất bại của chính thiết bị thi hành án. [1]

Tự do sau 22 năm và biệt danh đi vào lịch sử

Sau khi được giảm án tử, John Lee chấp hành bản án tù chung thân trong các trại giam. Anh đã trải qua tổng cộng 22 năm giam giữ sau sự cố bẫy treo cổ định mệnh đó. Đến năm 1907, sau hơn hai thập kỷ thụ án, John Lee chính thức được chính quyền phóng thích và trở lại cuộc sống tự do. [1]

Câu chuyện về tử tù ba lần sống sót trước thòng lọng nhanh chóng lan truyền khắp nơi và trở thành một đề tài thu hút sự chú ý của công chúng. John Lee được báo chí và dư luận đặt cho biệt danh "người đàn ông không thể bị treo cổ" (the man they couldn't hang). Sự kiện năm 1885 tại nhà tù Exeter cho đến nay vẫn được nhắc đến như một giai thoại lịch sử ly kỳ, nơi ranh giới giữa sự cố kỹ thuật và những điều hy hữu của pháp lý thời Victoria trở nên mờ nhạt. [1]