Chai thuốc độc và sự sụp đổ của Ku Klux Klan ở Indiana

Một số chai mercury bichloride từng chứa những viên thuốc nhỏ đến mức dễ bị nhầm với thuốc thông thường, nhưng chỉ vài viên đã có thể gây tử vong. Năm 1925, một vụ ngộ độc liên quan đến loại thuốc này không chỉ kết thúc bằng cái chết của Madge Augustine Oberholtzer, mà còn làm lộ mạng lưới quyền lực đã giúp David Curtis Stephenson chi phối chính trường Indiana. [1]

Câu hỏi trung tâm là: vì sao một hóa chất vốn xuất hiện trong các hiệu thuốc lại trở thành mắt xích khiến Ku Klux Klan mất ảnh hưởng? Câu trả lời nằm ở chỗ vụ án đã đưa bạo lực cá nhân, sự bao che chính trị và bộ máy vận động của tổ chức này ra trước công chúng cùng lúc. [1]

Vì sao mercury bichloride nguy hiểm?

Mercury bichloride, còn gọi là thủy ngân clorua, từng được dùng trong điều trị bệnh giang mai và làm sạch vết thương. Khác với thủy ngân kim loại, hợp chất này dễ đi vào máu và các cơ quan, gây tổn thương thận, đường ruột và xuất huyết nội. Theo tài liệu của Science History Institute, liều rất nhỏ cũng có thể gây chết người, trong khi đầu thế kỷ 20 thuốc vẫn có thể mua tại hiệu thuốc mà không cần đơn. [1]

Vì viên thuốc nhỏ và cách đóng gói dễ gây nhầm lẫn, báo chí thời đó từng ghi nhận nhiều vụ trẻ em uống nhầm hoặc người lớn dùng nó để tự sát. Các nhà sản xuất dần đổi viên thuốc sang màu xanh, có hình giống quan tài nhỏ; về sau chai và viên thuốc còn phải in rõ chữ “poison”. Những thay đổi này cho thấy nguy cơ không chỉ nằm ở độc tính, mà còn ở khoảng cách quá ngắn giữa một sản phẩm y tế và một vật có thể bị cầm nhầm. [1]

Stephenson đã xây quyền lực ra sao?

David Curtis Stephenson gia nhập Ku Klux Klan ở Indiana vào đầu thập niên 1920. Ông ta không nổi bật vì ngoại hình, nhưng có khả năng thuyết phục và tuyển mộ mạnh. Trong khoảng hai năm, Stephenson thu hút hơn 250.000 thành viên, rồi trở thành Grand Dragon của Klan Indiana vào năm 1923. [1]

Điểm quan trọng không chỉ là số thành viên, mà là cách Stephenson biến số đông ấy thành một khối bỏ phiếu có kỷ luật. Klan gây quỹ cho chính trị, hỗ trợ ứng viên và gây ảnh hưởng tới cách các quan chức hành động sau khi đắc cử. Stephenson được cho là đã góp phần đưa thị trưởng Indianapolis và thống đốc Indiana Ed Jackson lên nắm quyền. Một tổ chức thường tự quảng bá bằng ngôn ngữ đạo đức và trật tự vì thế lại vận hành như một cỗ máy thương lượng quyền lực. [1]

Đêm trên chuyến tàu đã dẫn đến điều gì?

Stephenson gặp Madge Augustine Oberholtzer tại một buổi tiệc nhậm chức. Khi Oberholtzer dần xa cách, Stephenson ép bà đi cùng mình tới Chicago vào đêm tháng 3 năm 1925. Theo lời kể được thuật lại trong hồ sơ, ông ta cưỡng bức và đánh đập bà trên tàu, sau đó đưa bà tới một khách sạn ở Hammond, Indiana. [1]

Tại một hiệu thuốc, Oberholtzer mua mercury bichloride rồi uống sáu viên. Bà nhanh chóng nôn ra máu và cầu xin được đưa tới bệnh viện. Thay vì tìm cứu trợ y tế ngay lập tức, Stephenson và những người đi cùng đưa bà trở lại Indianapolis. Bà được để lại tại nhà trong tình trạng nguy kịch và qua đời sau đó. Chi tiết quyết định của vụ án là Oberholtzer vẫn đủ tỉnh táo để kể lại những gì đã xảy ra. [1]

Vì sao mạng lưới chính trị không cứu được Stephenson?

Stephenson từng có lý do để tin rằng mình sẽ thoát tội. Klan Indiana đã tách khỏi tổ chức quốc gia, còn ảnh hưởng của nó lan tới các chính trị gia, thẩm phán và lực lượng thực thi pháp luật. Những lời tố cáo trước đó về hành vi tấn công phụ nữ không được theo đuổi nghiêm túc, một phần vì vị thế của Stephenson. [1]

Tuy nhiên, lời khai của Oberholtzer tạo ra một tình thế khác. Vụ án không còn là tin đồn về một thủ lĩnh quyền lực, mà trở thành một quy trình xét xử với nạn nhân có thể thuật lại hành vi bạo lực. Stephenson bị kết án tù chung thân vì tội giết người cấp độ hai. Ông ta chờ thống đốc Ed Jackson ân xá, nhưng sự giúp đỡ ấy không đến. [1]

Một bản án làm sụp đổ cả tổ chức

Sau khi bị bỏ rơi, Stephenson trả đũa bằng cách chuyển cho Indianapolis Times danh sách các chính trị gia từng nhận hối lộ từ Klan, bắt đầu với Jackson. Những tiết lộ này khiến công chúng nhìn thấy mối liên hệ giữa quyền lực chính trị và bộ máy của Klan. Các báo lớn trên toàn quốc tiếp tục phơi bày mạng lưới ảnh hưởng ấy, làm hình ảnh một tổ chức tự nhận là bảo vệ đạo đức và lòng yêu nước mất sức thuyết phục. [1]

Klan Indiana tan rã trong vài năm sau đó. Vụ án vì thế có hai hậu quả gắn liền: nó buộc một thủ lĩnh phải chịu trách nhiệm hình sự, đồng thời phá vỡ niềm tin và sự bảo vệ chính trị từng nuôi dưỡng tổ chức. Những chai thuốc độc không tự mình đánh sập một đế chế. Chúng trở thành mắt xích lịch sử vì một nạn nhân sống đủ lâu để nói ra điều đã xảy ra, còn một kẻ tưởng mình đứng trên luật pháp lại chọn phơi bày chính mạng lưới từng che chở mình. [1]