Phân tích từ King's College London về mối liên quan giữa cần sa và rủi ro bạo lực

Trong các cuộc thảo luận chính sách về việc hợp pháp hóa và thương mại hóa cần sa trên thế giới, sự chú ý thường tập trung vào những tác động sức khỏe cá nhân của người sử dụng. Tuy nhiên, một phân tích hệ thống và tổng hợp dữ liệu quy mô lớn do các nhà nghiên cứu tại Viện Tâm thần học, Tâm lý học & Khoa học Thần kinh (IoPPN) thuộc King's College London thực hiện đã mở rộng góc nhìn sang các nguy cơ xã hội. Công trình công bố trên tạp chí Psychological Medicine cho thấy việc sử dụng cần sa có mối liên quan đáng kể đến cả nguy cơ thực hiện hành vi bạo lực lẫn khả năng trở thành nạn nhân của các hành vi này. [1]

Bằng cách tổng hợp dữ liệu từ 63 nghiên cứu độc lập với sự tham gia của hơn 265.000 người, công trình nghiên cứu mang lại một cái nhìn diện rộng hơn về mối tương quan thống kê giữa cần sa và các loại hình bạo lực. Dù vậy, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng phát hiện này chỉ xác định một mối liên quan thống kê chứ không phải bằng chứng trực tiếp chứng minh cần sa là nguyên nhân duy nhất dẫn tới bạo lực. Trong thực tế đời sống, hành vi bạo lực thường chịu ảnh hưởng phức tạp từ nhiều yếu tố kết hợp như việc tiêu thụ đồ uống có cồn, sử dụng các chất gây nghiện khác hoặc hoàn cảnh xã hội khó khăn. [1]

Mức độ rủi ro bạo lực ở các nhóm dân số

Để đưa ra đánh giá chính xác, các nhà nghiên cứu tại King's College London đã tách biệt dữ liệu giữa nhóm dân số chung và nhóm những người đang nhận dịch vụ chăm sóc tâm thần. Trong nhóm dân số chung, những người có sử dụng cần sa có tỷ lệ thực hiện hành vi bạo lực cao gấp khoảng 2 lần so với nhóm những người không sử dụng chất này. [1]

Đối với nhóm đối tượng đang trong quá trình điều trị hoặc chăm sóc sức khỏe tâm thần, mối liên hệ này xuất hiện ở mức độ cao hơn. Theo ghi nhận từ phân tích, những bệnh nhân tâm thần có sử dụng cần sa có nguy cơ thực hiện hành vi bạo lực cao gấp khoảng 2,5 lần so với những bệnh nhân khác không sử dụng. Đáng chú ý, khi xem xét các nghiên cứu theo dõi đối tượng theo thời gian dài, mối liên quan giữa việc dùng cần sa và hành vi bạo lực vẫn tồn tại, dù mức độ đo lường được có phần thấp hơn so với các nghiên cứu chỉ thu thập dữ liệu tại một thời điểm nhất định. [1]

Sự khác biệt giữa bạo lực tự báo cáo và vi phạm bị kết án

Trong công trình này, nhóm nghiên cứu đã áp dụng định nghĩa rộng về bạo lực của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Định nghĩa này bao gồm các hành vi bạo lực thể chất, bạo lực tình dục và bạo lực tâm lý hướng tới người khác, xuất hiện trong cả mối quan hệ thân mật lẫn các tương tác ngoài xã hội. Trong trường hợp một nghiên cứu thành phần ghi nhận nhiều hình thức bạo lực khác nhau, các tác giả ưu tiên phân tích loại hình bạo lực nghiêm trọng nhất được báo cáo. [1]

Bên cạnh đó, phân tích cũng phân định rõ ràng giữa các hành vi bạo lực do đối tượng tự ghi nhận và những trường hợp bạo lực dẫn đến án phạt hình sự chính thức. Khi tập trung vào dữ liệu về án phạt hình sự, nhóm nghiên cứu ghi nhận mức độ tương quan gia tăng rõ rệt: những người sử dụng cần sa có nguy cơ bị kết án hình sự vì hành vi bạo lực cao gấp 3 đến 4 lần so với nhóm không sử dụng. Chi tiết này phản ánh khoảng cách đáng kể giữa nhận thức cá nhân tự báo cáo và các vi phạm pháp luật được cơ quan chức năng xử lý. [1]

Nguy cơ trở thành nạn nhân của các hành vi xâm hại

Một khía cạnh quan trọng khác được tổng hợp trong công trình của King's College London là nguy cơ trở thành nạn nhân của bạo lực. Các dữ liệu cho thấy mối liên hệ không chỉ diễn ra theo một chiều đối với người thực hiện hành vi bạo lực, mà những người sử dụng cần sa cũng có nguy cơ trở thành nạn nhân của bạo lực cao gấp khoảng 1,5 lần so với người không sử dụng. [1]

Khi phân tích chi tiết theo giới tính, các nhà khoa học nhận thấy mối tương quan giữa việc dùng cần sa và nguy cơ trở thành nạn nhân bạo lực thể hiện rõ ràng và mạnh mẽ hơn ở nữ giới so với nam giới. Kết quả này cho thấy tác động xã hội tiêu cực từ việc sử dụng chất không chỉ dừng lại ở nguy cơ phát sinh hành vi tấn công, mà còn đặt người sử dụng vào bối cảnh dễ bị tổn thương trước các hành vi xâm hại hoặc bạo lực từ bên ngoài. [1]

Những giới hạn dữ liệu và khuyến nghị chính sách

Mặc dù dựa trên tập dữ liệu tổng hợp từ hơn 265.000 người, các tác giả nghiên cứu cũng chỉ ra một số giới hạn quan trọng cần lưu ý. Chỉ một số ít nghiên cứu thành phần trong tổng số 63 công trình đo lường được cụ thể liều lượng hoặc tần suất sử dụng cần sa của đối tượng khảo sát. Ngoài ra, dữ liệu về các trường hợp bị kết án hình sự cũng chỉ dựa trên một số lượng nghiên cứu tương đối hạn chế. [1]

Hầu hết các nghiên cứu được tổng hợp đều tiến hành trước khi các sản phẩm cần sa có nồng độ hoạt chất cao trở nên phổ biến trên thị trường. Các nhà khoa học đưa ra nhận định rằng việc sử dụng hàng ngày các sản phẩm cần sa có nồng độ cao hiện nay có tiềm năng liên quan đến những tác động mạnh hơn. Từ các kết quả thu được, nhóm nghiên cứu khuyến nghị các cơ sở chăm sóc sức khỏe tâm thần nên chủ động đánh giá mức độ sử dụng cần sa khi phân tích rủi ro bạo lực ở bệnh nhân, đồng thời các thông tin truyền thông sức khỏe cộng đồng cần bổ sung khía cạnh bạo lực vào các nội dung thảo luận về tác động của cần sa. [1]