Trận Hill 170 năm 1945: Cuộc đối đầu nghẹt thở khóa chặt đường rút của quân Nhật

Ngày 31 tháng 1 năm 1945, trên một điểm cao khiêm tốn mang tên Hill 170 ở vùng duyên hải Arakan thuộc Miến Điện, Trung úy 22 tuổi George Knowland cùng 24 người lính thuộc Đại đội Biệt kích số 1 bước vào cuộc cố thủ kéo dài 12 giờ trước các đợt xung phong liên tiếp của quân đội Nhật Bản. Trận chiến tại khu vực Kangaw và đỉnh Hill 170 không chỉ là thử thách nghẹt thở về ý chí chiến đấu, mà còn là mắt xích quyết định cắt đứt tuyến đường rút lui duy nhất của lực lượng Nhật Bản tại địa phương. Dù giữ vai trò bản lề trong việc phá sản hoàn toàn đường tháo chạy của đối phương, cuộc giao tranh này lại ít được sử sách đại chúng nhắc tới so với các chiến trường khác ở châu Âu hay Thái Bình Dương. [1]

Từ thảm họa năm 1942 đến chiến lược chuyển mình của Tướng William Slim

Vào tháng 1 năm 1942, quân đội Nhật Bản tiến đánh Miến Điện, vị trí địa chiến lược nằm giữa khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ thuộc Anh. Sự sụp đổ của tuyến phòng thủ đã đẩy lực lượng Anh, Ấn Độ và Trung Quốc vào một cuộc tháo chạy kéo dài khoảng 1.000 dặm dưới điều kiện kiệt sức, bệnh tật và liên lạc bị cắt đứt. Cảng chiến lược Rangoon thất thủ vào tháng 3 năm 1942, đánh dấu việc lực lượng Đồng minh bị đẩy lui hoàn toàn về vùng biên giới Ấn Độ. [1]

Thất bại cay đắng này buộc phe Đồng minh phải nhìn nhận lại năng lực của đối phương, những người từng bị xem như chiến binh rừng rậm không thể bị đánh bại. Dưới sự lãnh đạo của Tướng William Slim, chỉ huy Tập đoàn quân 14, và Đô đốc Lord Louis Mountbatten, Tư lệnh Tối cao Đồng minh tại Đông Nam Á, quá trình huấn luyện, cung ứng và tinh thần chiến đấu đã được cải thiện căn bản. Các chiến thắng tại Imphal và Kohima năm 1944 đã đập tan đợt tiến công của Nhật Bản vào Ấn Độ, chứng minh rằng quân đội Nhật hoàn toàn có thể bị đánh bại và tiếp thêm niềm tin cho các đợt phản công tiếp theo. [1]

Thách thức địa hình Arakan và chiến thuật đổ bộ bất ngờ

Chiến dịch tại dải duyên hải Arakan phía tây Miến Điện đòi hỏi lực lượng Đồng minh phải vượt qua dãy núi Arakan Yoma hiểm trở. Do số lượng đường băng qua núi rất hạn chế, việc kiểm soát các tuyến đường bộ và sân bay duyên hải trở thành mục tiêu sinh tử để hỗ trợ cho các hành quân sâu vào nội địa. [1]

Dưới sự chỉ huy của Trung tướng Philip Christison thuộc Quân đoàn 15 Ấn Độ, phe Đồng minh đã áp dụng chiến thuật đổ bộ đường thủy thông qua hệ thống kênh rạch luồng lách qua rừng đước và ruộng lúa. Ngày 22 tháng 1 năm 1945, Lữ đoàn Biệt kích số 3 bao gồm biệt kích Lục quân và Thủy quân lục chiến Hoàng gia Anh đã bất ngờ đổ bộ xuống phía nam Kangaw. Ngay sau đó, Đại đội Biệt kích số 1 chiếm lĩnh đỉnh Hill 170, trong khi Đại đội Biệt kích số 44 tiến vào vị trí Pinner vào ngày hôm sau, khiến đối phương hoàn toàn bị bất ngờ. [1]

Cuộc đấu trí trong đêm tối tại vị trí Pinner

Tại vị trí Pinner kề bên Kangaw, các chiến sĩ biệt kích Anh dầm mình trong công sự đào sẵn và chờ đợi dưới áp lực tâm lý đè nặng. Khi đêm xuống, pháo binh Nhật Bản bất ngờ nã đạn từ các vùng ruộng lúa xung quanh, tạo ra hiện tượng đạn pháo nổ trên cành cây. Những mảnh kim loại và gỗ xé nhỏ văng xuống từ trên cao, gây nguy hiểm tột độ cho những người lính trong hào phòng thủ vốn chỉ được thiết kế chống nổ ở mặt đất. [1]

Sau các đợt pháo kích ngắn là những khoảng lặng đáng sợ do đối phương cố tình tạo ra nhằm làm kiệt huệ thần kinh người phòng thủ và ép họ bộc lộ vị trí. Các toán quân Nhật Bản triển khai chiến thuật quấy rối bằng cách gọi loa khiêu khích hoặc mặc áo beret xanh lá thu được của biệt kích để gây nhầm lẫn trong bóng tối. Lực lượng phòng thủ phải gài vỏ lon thiếc làm chuông cảnh báo tự chế, giữ kỷ luật tuyệt đối không nổ súng vào mọi tiếng động nhỏ nhằm duy trì trận địa. [1]

Khúc ca bi hùng của George Knowland trên đỉnh Hill 170

Ngày 31 tháng 1 năm 1945, quân Nhật phát động đợt tấn công quy mô lớn nhằm chiếm lại Hill 170 – điểm cao then chốt bảo vệ bàn đạp của Đồng minh đe dọa tuyến tháo chạy của họ. Ở phía bắc ngọn đồi, Trung úy 22 tuổi George Knowland chỉ huy một trung đội vỏn vẹn 24 người đứng trước các đợt xung phong liều chết. Lực lượng tấn công lao vào các chiến hào với lựu đạn gắn trên gậy và tinh thần quyết tử. [1]

Khi xạ thủ súng máy Bren bị thương, Knowland lập tức tiếp quản khẩu súng để duy trì hỏa lực. Khi cuộc giáp lá kèn ngày càng áp sát, anh lần lượt sử dụng súng cối nhẹ, súng trường rồi súng tiểu liên để đẩy lùi đối phương. Dù bị thương nặng và hy sinh sau đó, sự kiên cường của Knowland đã truyền cảm hứng cho trung đội tiếp tục bám trụ suốt 12 giờ cho đến khi có viện binh. Hành động dũng cảm này về sau đã đem lại cho anh Thập tự Victoria. Đến chiều tối cùng ngày, đợt phản công của quân Nhật bị bẻ gãy hoàn toàn. [1]

Nút thắt Kangaw bị khóa chặt và di sản chiến trường

Trận đánh tại Hill 170 và khu vực Kangaw kết thúc với việc tuyến đường rút lui duy nhất của quân Nhật qua vùng núi bị cắt đứt. Việc giữ vững Hill 170 không chỉ bảo vệ lực lượng Đồng minh khỏi nguy cơ bị đẩy xuống biển mà còn vô hiệu hóa khả năng co cụm, tái tổ chức của lực lượng Nhật Bản tại Miến Điện. [1]

Thành công tại Hill 170 thể hiện sự trưởng thành vượt bậc của lực lượng Đồng minh qua nhiều năm thích ứng với môi trường chiến tranh nhiệt đới. Từ một quân đội tháo chạy vào năm 1942, các chỉ huy và người lính đã làm chủ nghệ thuật phối hợp giữa biệt kích, bộ binh Ấn Độ, thiết giáp, pháo binh và hải quân để giành chiến thắng. Dù không được truyền thông đại chúng nhắc đến nhiều như các chiến dịch lớn ở châu Âu, trận chiến trên ngọn đồi Hill 170 vẫn là dấu ấn đậm nét về lòng dũng cảm và bước ngoặt quyết định của chiến dịch Miến Điện năm 1945. [1]