Kiến thức

AI nhìn thành phố: hiểu đô thị rõ hơn hay quan sát con người nhiều hơn?

AI biến hình ảnh đường phố thành dữ liệu quy hoạch, nhưng cùng lúc đặt ra câu hỏi về giám sát, thiên lệch và quyền quyết định của con người.

Chiếc xương sườn của T. rex Scotty lưu lại quá trình chữa lành ra sao?

Bên trong xương sườn bị gãy của T. rex Scotty, các nhà khoa học phát hiện mạng lưới mạch máu hóa thạch hình thành khi vết thương đang lành.

Vì sao đốt tiền bị cấm ở Mỹ, còn vô tình làm rách thì không?

Luật Mỹ không xử lý mọi tờ tiền hỏng như nhau: yếu tố quyết định là ý định loại tiền khỏi lưu thông, cùng cách đồng tiền bị làm hỏng.

Ngày thu phân, Mặt Trời có thật sự mọc chính đông và lặn chính tây?

Vì sao Mặt Trời mọc gần chính đông và lặn gần chính tây vào ngày thu phân, và quy luật hình học này có ngoại lệ nào trên Trái Đất?

Trăng Sói, Trăng Tuyết, Trăng Hồng: những tên gọi ấy từ đâu ra?

Tên trăng tròn ở Bắc Mỹ là lớp văn hóa dân gian pha trộn, phản ánh mùa màng, thời tiết và đời sống địa phương chứ không phải thuật ngữ thiên văn.

Đất ruộng sống bằng gì sau vụ thu hoạch?

Rơm rạ, phân chuồng và sinh vật nhỏ phối hợp ra sao để giữ đất, tái chế dinh dưỡng và giúp cánh đồng phục hồi sau mùa vụ?

Sự sống dùng cơ học lượng tử hay chỉ tạo ra hành vi giống lượng tử?

Quang hợp có thật sự duy trì trạng thái lượng tử? Cùng phân biệt kết hợp lượng tử với mạng dao động cổ điển tạo hành vi giống lượng tử.

Mây Oort chưa từng được nhìn thấy, vậy ranh giới Hệ Mặt Trời ở đâu?

Voyager đã vào không gian liên sao, nhưng chưa rời miền hấp dẫn của Mặt Trời. Quỹ đạo sao chổi giúp hé lộ ranh giới xa xôi ấy.

“Bộ não tí hon” hé lộ vai trò của tế bào hình sao trong động kinh trẻ em

Organoid não người cho thấy đột biến TSC1 hoặc TSC2 có thể khiến tế bào hình sao gây viêm và góp phần tạo tổn thương dẫn đến co giật.

Không tìm thấy hố đen lượng tử, LHC vẫn học được gì?

Vì sao kết quả không phát hiện hố đen lượng tử tại LHC vẫn có giá trị? Câu trả lời nằm ở cách khoa học thu hẹp vùng vật lý mới.

Vì sao một mùa đông ít tuyết có thể kéo hồ Powell xuống mức thấp kỷ lục?

Từ tuyết trên núi đến mực nước hồ Powell, câu chuyện cho thấy hạn tuyết đang đe dọa thủy điện, nước sinh hoạt và nông nghiệp miền Tây Mỹ.

Vũ khí không gian có thể tấn công vệ tinh bằng cách nào?

Vũ khí không gian không chỉ là tên lửa: vệ tinh có thể bị phá hủy, gây nhiễu, làm hỏng cảm biến hoặc chiếm quyền điều khiển từ xa.

Khi cơn đói chiếm chỗ trong suy nghĩ

Cơn đói không chỉ tạo cảm giác khó chịu mà còn giành nguồn lực chú ý, ảnh hưởng đến trí nhớ, giao tiếp và cách phụ nữ nhìn nhận cơ thể mình.

Thí nghiệm dưới núi Gran Sasso đã loại bỏ một lời giải về thế giới lượng tử ra sao?

Sau 62 ngày dưới núi Gran Sasso, một detector germanium không tìm thấy bức xạ mà mô hình Károlyházy dự đoán, qua đó thu hẹp lời giải về decoherence.

Độ nghiêng của Trái Đất tạo ra bốn mùa như thế nào?

Bốn ảnh EPIC cho thấy độ nghiêng 23,5° làm ánh sáng và độ dài ban ngày đổi theo mùa, còn kích thước Trái Đất trong ảnh phụ thuộc khoảng cách.

Vì sao âm thanh có thể “nhảy” giữa các mức năng lượng lượng tử?

Thí nghiệm Stanford theo dõi trực tiếp một phonon biến mất, cho thấy rung động cơ học chuyển mức năng lượng theo từng bước rời rạc.

Nếu Yellowstone xảy ra siêu phun trào, điều gì sẽ xảy ra trước và sau đó?

Yellowstone sẽ phát tín hiệu cảnh báo trước một siêu phun trào giả định, nhưng tro núi lửa và hạ tầng tê liệt mới tạo nên khủng hoảng kéo dài.

AI có thể suy luận mà không cần viết từng bước thành lời?

Thử nghiệm BDH-CQ cho thấy AI có thể giải một số câu đố bằng bộ nhớ cố định, giảm chuỗi từ trung gian nhưng khó kiểm tra cách tìm đáp án.

“Keep your eye on the ball” thực sự bắt nguồn từ đâu?

Niên đại văn bản cho thấy thành ngữ “keep your eye on the ball” không đến từ quả cầu báo giờ, mà phát triển từ lời nhắc trong trò chơi bóng.

Vì sao bong bóng khí chưa thể dự báo chắc chắn nguy cơ mắc bệnh giảm áp khi đi bộ trên Mặt Trăng?

Điểm số bong bóng khí có thể cho thấy một dấu hiệu đáng chú ý, nhưng chưa đủ để dự báo chắc chắn nguy cơ mắc bệnh giảm áp khi đi bộ trên Mặt Trăng.

Bộ não giữ các lựa chọn không lẫn vào nhau trước và sau quyết định

Thí nghiệm trên động vật cho thấy não thay đổi cách sắp xếp hoạt động neuron để phân biệt mục tiêu, giá trị, thứ tự và lựa chọn cuối cùng.

Từ quầng mờ đến vòng xoáy: Cực quang tiết lộ gì về từ trường Trái Đất?

Cực quang không chỉ là dải sáng đẹp mắt. Hình dạng quầng, cung, tia, màn rèm và vòng xoáy cho thấy hạt tích điện tương tác với từ trường ra sao.

Amanita muscaria khác nấm psilocybin ra sao?

Nấm đỏ chấm trắng thường bị gọi là “nấm ma thuật”, nhưng muscimol và psilocybin tác động khác nhau, kéo theo trải nghiệm và rủi ro không giống nhau.

Vì sao lỗ đen lớn nhỏ có thể bật tia vật chất ở cùng một ngưỡng?

Một nghiên cứu về sao bị xé cho thấy lỗ đen lớn nhỏ có thể bật tia vật chất khi mức bồi tụ giảm về khoảng 2% giới hạn Eddington.