Kiến thức

Người đàn ông cõng cá: Dầu gan cá tuyết đã vượt qua mùi vị khó chịu ra sao?

Từ dầu gan cá nặng mùi đến Scott’s Emulsion: câu chuyện về kỹ thuật nhũ hóa, nghiên cứu vitamin và biểu tượng người đàn ông cõng cá.

Kẹp đồ thị: cách dùng hai mạng dễ hiểu để nghiên cứu một mạng khó

Một đồ thị ngẫu nhiên chính quy khó phân tích có thể nằm giữa hai đồ thị nhị thức. Vì sao cách ghép cặp ấy giúp chuyển nhiều kết quả cùng lúc?

Khi trò chơi không cần người thắng: Vì sao người lớn khó chơi tự do?

Chơi tự do dần biến mất khi điểm số và chuỗi thành tích chi phối giờ nghỉ. Khái niệm paidia giúp lý giải điều người lớn đang đánh mất.

Sao lùn trắng tạo hình Tinh vân Sư tử như thế nào?

Ảnh Webb cho thấy sao lùn trắng, khí ion hóa và các cụm bụi đã tạo nên khuôn mặt cùng chiếc bờm tưởng tượng của Tinh vân Sư tử.

Vì sao người nghèo có thể phải dành nửa thu nhập cho thực phẩm vào năm 2050?

Mô hình GCAM cho thấy thu nhập, khí hậu, nông nghiệp, thương mại, đất, nước và năng lượng có thể cùng đẩy gánh nặng thực phẩm lên cao.

Vì sao Mặt Trời lặn nhanh nhất quanh ngày phân?

Quanh ngày phân, đường đi biểu kiến của Mặt Trời cắt chân trời dốc hơn, khiến toàn bộ đĩa sáng khuất nhanh hơn so với các kỳ chí.

Vì sao não bộ dường như “tạm nghỉ” khi mãn kinh?

Ảnh MRI cho thấy chất xám giảm quanh kỳ kinh đầu tiên và thai kỳ, nhưng xu hướng này tạm dừng ở mãn kinh. Phát hiện ấy có ý nghĩa gì?

Vì sao cùng dùng AI nhưng rủi ro thay đổi theo từng bối cảnh?

Cùng một mô hình ngôn ngữ có thể hỗ trợ học tập, báo chí và pháp luật, nhưng hậu quả sai sót thay đổi theo nhiệm vụ và nguồn lực.

Vì sao đất than bùn chỉ phủ 3% đất liền nhưng giữ khoảng 30% carbon trong đất?

Đất than bùn chỉ phủ 3% diện tích đất liền nhưng giữ khoảng 30% carbon trong đất nhờ môi trường sũng nước, thiếu oxy và phân hủy chậm.

Vì sao DNA hỏng có thể kích hoạt “báo động giả” miễn dịch?

DNA lọt vào bào tương có thể khiến cGAS nhận nhầm tế bào đang nhiễm virus, duy trì viêm và cản trở quá trình sửa chữa tổn thương di truyền.

Ikat Trung Á: Hoa văn có trước cả tấm vải

Ikat Trung Á được tạo bằng cách buộc và nhuộm sợi trước khi dệt, lưu giữ dấu vết kỹ thuật, mạng lưới thợ thủ công và biến động xã hội.

Xung âm 50 mili giây làm sóng dịch não tủy mạnh hơn khi ngủ như thế nào?

Thí nghiệm MIT cho thấy xung tiếng ồn hồng 50 mili giây, phát đúng đỉnh sóng não chậm, có thể làm tăng biên độ sóng dịch não tủy khi ngủ.

Nhện biển khổng lồ dưới vực sâu tạo ánh sáng bằng cách nào?

Nhện biển sống gần 5.000 mét có thể tự phát ánh sáng xanh. Thí nghiệm cho thấy hiện tượng này khác hẳn sự phát sáng dưới tia cực tím.

Vì sao lỗ đen dường như quên lịch sử hình thành?

Ringdown cho thấy lỗ đen sau hợp nhất nhanh chóng chỉ còn vài đặc trưng bên ngoài, nối định lý không tóc với entropy và chiều trôi thời gian.

Khi chương trình “giáo dục” chạy nhanh hơn khả năng hiểu của trẻ

Nội dung giáo dục chưa chắc hiệu quả nếu cảnh, âm thanh và cảm xúc đổi quá nhanh, không cho trẻ đủ thời gian nối sự việc và hiểu câu chuyện.

Polyamine giúp tế bào kiềm chế mặt phá hủy của sắt như thế nào?

Polyamine có thể giữ sắt ở trạng thái ít phản ứng trong tế bào. Cảm biến huỳnh quang mới hé lộ cơ chế bảo vệ này và vai trò liên quan của GPX4.

Ba ngày đổi ngôi trong cuộc đua thu hẹp khoảng cách số nguyên tố

Các cận 240, 212 rồi 186 xuất hiện liên tiếp, cho thấy AI đang tăng tốc nghiên cứu số nguyên tố nhưng vẫn chưa giải được giả thuyết sinh đôi.

Vì sao khác biệt vừa phải có thể giúp mạng lưới ổn định hơn?

Nghiên cứu năm 2026 cho thấy sự khác biệt vừa phải giữa các thành phần hoặc liên kết có thể giúp một số mạng lưới phục hồi sau nhiễu động.

Vì sao lượng hơi nước chưa đủ để dự báo mưa cực đoan?

Độ ẩm tương đối, hoàn lưu, đất, biển và thảm thực vật cùng quyết định cách mưa cực đoan thay đổi khi khí hậu ấm lên.

Não dùng quá khứ vừa xảy ra để phán đoán hiện tại ra sao?

Thí nghiệm trên chuột cho thấy vùng đồi thị LP so sánh tín hiệu thị giác mới với quá khứ gần, rồi giúp vùng ACC duy trì hoặc đổi quyết định.

Bốn dấu hiệu cho thấy xoáy thuận nhiệt đới đang có khả năng dựng thẳng

Dữ liệu Hurricane Hunter cho thấy bốn đặc điểm giúp nhận ra một xoáy thuận nhiệt đới bị nghiêng đang tổ chức lại và thuận lợi hơn để mạnh lên.

Spirostomum co cơ thể trong chưa đầy 5 mili giây bằng cách nào?

Spirostomum ambiguum không có cơ bắp nhưng co còn một phần tư chiều dài nhờ ion canxi, mạng myoneme và sự chuyển trạng thái của protein Sfi1.

Vì sao nhiên liệu phản lực hóa thạch khó bị thay thế?

Nhiên liệu phản lực khó thay thế vì động cơ, máy bay, sân bay và quy tắc an toàn đã được tối ưu quanh một nguồn năng lượng đặc thù.

Vòm nhiệt giữ hơi nóng sát mặt đất bằng cách nào?

Vòm nhiệt là vùng áp cao trên tầng cao đẩy không khí nóng xuống, hạn chế mây mưa và để nắng tiếp tục nung bề mặt trong nhiều ngày.