Khám phá

Gene MAL giải bí ẩn hơn 50 năm của nhóm máu AnWj

Việc xác định gene MAL là cơ sở của kháng nguyên AnWj giúp giải một bí ẩn lâu năm và mở ra cách tìm người hiến máu cực hiếm bằng xét nghiệm gene.

Peptide gấp cuộn trong axit: mây sao Kim bớt khắc nghiệt đến mức nào?

Thí nghiệm cho thấy peptide có thể bền và gấp cuộn trong axit sulfuric đậm đặc, mở rộng cách nhìn về hóa học sự sống trên sao Kim.

Vì sao lần lột xác có thể trở thành điểm yếu chí mạng của mối gỗ khô?

Bistrifluron không hạ mối ngay lập tức mà chặn quá trình tạo bộ xương ngoài mới, biến lần lột xác bắt buộc thành điểm yếu của cả đàn.

Vì sao vệt tối trên Pluto có thể là dấu hiệu cho thấy nitơ lỏng trồi lên?

Ảnh New Horizons, dấu vết tương tự trên băng Greenland và mô phỏng đáy sông băng gợi ý nitơ lỏng từng trồi lên Sputnik Planitia.

“Đội phân giải” vi khuẩn xử lý fucoidan giữ carbon trong đại dương ra sao?

Fucoidan rất khó phân hủy, nhưng hai nhóm vi khuẩn bổ trợ nhau có thể xử lý nó gần trọn vẹn và hé lộ một mắt xích của chu trình carbon biển.

Bản đồ 31 nhóm neuron cho thấy thể vân phức tạp hơn hai đường vận động

Bản đồ 31 nhóm neuron hé lộ cách thể vân tổ chức vận động, thói quen và phần thưởng, đồng thời mở rộng mô hình thụ thể dopamine D1 và D2.

Khi tranh cổ lưu giữ những quan sát về thế giới tự nhiên

Con dơi ngoạm chim trong tranh năm 1611 cho thấy nghệ thuật có thể lưu dấu hành vi động vật, nhưng cần được đọc cùng sử học và sinh học.

Vì sao đốt một cuộn giấy mô phỏng có thể giúp đọc cuộn giấy cổ hóa than?

Cuộn giấy cói mô phỏng cho thấy mực chứa chì nổi bật trên ảnh chụp cắt lớp, mở thêm một hướng đọc văn bản Herculaneum mà không cần bóc lớp.

Những “trạm miễn dịch” trong hộp sọ bảo vệ não bằng cách nào?

Các cấu trúc giống hạch bạch huyết trong tủy xương sọ chuột có thể nhận tín hiệu từ não và tổ chức phản ứng miễn dịch ngay gần khối u.

NGC 4698: Khi mặt phẳng quay ở lõi gần vuông góc với đĩa sao

Các sao và khí gần lõi NGC 4698 quay trong mặt phẳng gần vuông góc với đĩa sao chính. Khí ngoại lai và một vụ sáp nhập nhỏ có thể giải thích cấu trúc này.

Sao neutron biến “gió” của sao khổng lồ thành những đợt bùng phát tia X ra sao?

Hệ BP Crucis cho thấy sao neutron bắt giữ luồng plasma của sao khổng lồ, tạo đĩa bồi tụ biến động và những đợt bùng phát tia X.

Hai tàu STEREO dựng hình 3D các cơn bão Mặt Trời như thế nào?

Hai góc nhìn của STEREO-A và STEREO-B giúp dựng cấu trúc 3D của các vụ phun trào nhật hoa, theo dõi chúng từ Mặt Trời ra không gian.

DNA cổ kể lại những cuộc gặp giữa người hiện đại và Neanderthal

Từ những mảnh DNA mong manh trong hóa thạch, giới nghiên cứu nhận ra người hiện đại và Neanderthal không chỉ gặp nhau mà còn trao đổi gene.

Vì sao bói toán vẫn bị coi là tội ở một số bang của Mỹ?

Luật cấm bói toán ở Mỹ không chỉ nhắm vào dự đoán tương lai mà còn mang dấu vết của lịch sử kiểm soát người nghèo và nhóm bên lề.

Trái Đất giúp khám phá những thế giới khác như thế nào?

Từ ống dung nham đến sa mạc và vùng băng, các môi trường trên Trái Đất giúp thử thiết bị và giải mã dấu vết địa chất ở thế giới khác.

Vì sao những thiên thể nhỏ ngoài sao Hải Vương vẫn giữ màu sắc cổ xưa?

Hubble và Webb phát hiện 27 thiên thể rất mờ ngoài sao Hải Vương, hé lộ màu bề mặt, lịch sử va chạm và dấu vết hình thành hành tinh.

Vì sao hơn 5 km dây dẫn lại thiết yếu với Dragonfly trên Titan?

Mạng dây dẫn của Dragonfly truyền điện và dữ liệu, nhưng còn phải đi qua thân tàu chật hẹp mà không cản hệ thống giữ ấm giữa cái lạnh khắc nghiệt của Titan.

Vì sao những dãy núi quanh Monterrey uốn thành các đường gần song song?

Các lớp đá vôi uốn nếp, xói mòn và dòng Río Santa Catarina đã định hình không gian đô thị cùng những vành đai sinh thái quanh Monterrey.

Hộp thời gian Westinghouse: gửi gì đến năm 6939?

Hộp thời gian Westinghouse chôn năm 1938 lưu vật dụng, hình ảnh và thư Einstein, phản ánh niềm tin lẫn nỗi lo của thời đại khoa học.

Viking đã biến sao Hỏa từ một chấm đỏ thành thế giới có thể khảo sát như thế nào?

Viking 1 và Viking 2 đã đưa việc khám phá sao Hỏa xuống mặt đất, kết hợp ảnh quỹ đạo, thí nghiệm sự sống và dữ liệu tại chỗ.

Vì sao những lọ “dầu may mắn” vẫn tồn tại giữa đời sống hiện đại?

Từ những lọ dầu ở Harry’s World, bài viết lý giải cách mùi hương, nghi lễ và hy vọng duy trì các lời hứa về tình yêu, tiền bạc.

Chiếc nồi đất chưa nung vẫn nấu được giữa băng giá Alaska bằng cách nào?

Những chiếc nồi đất nhỏ, dày và chưa nung của người Thule tưởng như vô dụng lại hoạt động nhờ dầu cùng máu hải cẩu.

Vài giờ mưa đã nuôi sống sa mạc Sonoran như thế nào?

Những trận giông ngắn tạo sông tạm thời, bồi đắp desert wash và gom nước, dinh dưỡng, hạt giống để duy trì sự sống ở Sonoran.

Đá, san hô và trầm tích lưu dấu khí hậu cổ thế nào?

Từ vỉa đá Tequendama đến san hô, vành cây và lipid vi khuẩn, các chỉ dấu tự nhiên giúp tái dựng khí hậu nhiệt đới đã biến đổi ra sao.