Những điều khiến ta tò mò.

Marietta Blau và những bức ảnh ghi dấu vết hạt vô hình

Marietta Blau dùng nhũ tương ảnh đặc biệt để ghi lại đường đi của hạt vũ trụ, mở ra cách quan sát thế giới hạ nguyên tử bằng hình ảnh.

Từ vỏ liễu đến aspirin: Hành trình 4.000 năm của một viên thuốc

Aspirin bắt đầu từ vỏ liễu, đi qua hóa học thế kỷ XIX rồi được sử dụng rộng rãi nhiều thập niên trước khi cơ chế của thuốc được làm sáng tỏ.

Charles Anderson và chuyến bay đón nhật thực trên tầng mây

Charles Anderson đưa một phòng thí nghiệm bay DC-8 vào đường đi của nhật thực năm 1963, vượt mây và mở rộng cơ hội quan sát Mặt Trời.

Khi một mảnh giấy trở thành tiền trong thời khủng hoảng

Từ phiếu trông trẻ đến tiền công ty, lịch sử cho thấy một vật có thể vận hành như tiền nhờ niềm tin, khả năng trao đổi và tốc độ lưu thông.

Máy tim-phổi đã mở đường cho phẫu thuật tim hiện đại ra sao?

Ca mổ của Cecelia Bavolek năm 1953 cho thấy tuần hoàn ngoài cơ thể có thể duy trì sự sống khi bác sĩ tạm dừng tim và phổi.

Bao diêm ở Ấn Độ: Khi vật dụng dùng một lần kể chuyện xã hội

Từ hóa học sản xuất đến hình ảnh dân tộc chủ nghĩa, bao diêm ở Ấn Độ từng phản ánh công nghiệp hóa, lao động và khát vọng tự chủ.

Nhà vệ sinh kể gì về một thành phố? Dấu vết dịch bệnh trong nước thải

Nước thải có thể cho thấy dịch bệnh đang lan âm thầm ra sao, vì sao cách đo này hữu ích và ranh giới riêng tư nằm ở đâu.

Rudolph Pariser: tuổi thơ lưu lạc và bước ngoặt của hóa học lượng tử

Từ Harbin, chiến tranh và những lần phải rời đi, Rudolph Pariser đã bước vào hóa học lượng tử và đồng phát hiện phương pháp tính obitan phân tử.

Albert Munsell đã biến màu sắc thành một hệ thống đo đếm như thế nào?

Albert Munsell đã tách màu thành sắc màu, độ sáng và độ thuần sắc, rồi sắp xếp chúng thành “cây màu” để quan sát và so sánh nhất quán.

Những tai nạn đã định hình an toàn phòng thí nghiệm như thế nào?

Từ Woodward, Gay-Lussac đến Bunsen và cuộc săn fluorine, các tai nạn cho thấy vì sao kính bảo hộ, tủ hút và kiểm soát nguồn lửa là thiết yếu.

Vì sao Svante Arrhenius đi từ lý thuyết ion đến panspermia?

Hành trình của Svante Arrhenius cho thấy cách một lý thuyết hóa lý thành công đã dẫn ông tới vật lý vũ trụ và giả thuyết panspermia gây tranh luận.

Tấm “bản đồ ma” giúp John Snow lần theo dịch tả ở London ra sao?

Từ những cái chết ở Soho, John Snow kết hợp bản đồ, hồ sơ tử vong và điều tra từng nhà để tìm dấu vết nguồn nước nhiễm bẩn.

Vì sao cuộc đời bác sĩ quân y James Barry vẫn thường bị kể sai?

James Barry sống trọn đời trưởng thành như một người đàn ông, nhưng lịch sử lâu nay lại chú ý đến thi thể ông hơn sự nghiệp và lựa chọn sống ấy.

Bác sĩ thú y chăm sóc động vật hoang dã trong vườn thú ra sao?

Từ khám định kỳ, cách ly đến phẫu thuật chuyên khoa, tìm hiểu hệ thống y tế riêng giúp động vật hoang dã trong vườn thú khỏe mạnh và được bảo tồn.

Vệ tinh biến dữ liệu Trái Đất thành cảnh báo cháy, bão và thiếu nước như thế nào?

Từ phép đo trên quỹ đạo đến bản đồ và cảnh báo, khám phá cách dữ liệu vệ tinh hỗ trợ ứng phó cháy rừng, bão và thiếu nước nông nghiệp.

Mặt trăng trong Hệ Mặt Trời đa dạng đến mức nào?

Từ Mặt trăng của Trái Đất đến Phobos, Deimos và các vệ tinh quanh hành tinh lùn, Hệ Mặt Trời có một thế giới mặt trăng đa dạng.

Đại dương tạo ra khoảng một nửa oxy trên Trái Đất bằng cách nào?

Sinh vật phù du quang hợp, đặc biệt là Prochlorococcus, tạo ra lượng oxy lớn nhưng thay đổi theo mùa, nhiệt độ và chất dinh dưỡng.

Vì sao bụi từ Mali có thể tràn ra Đại Tây Dương?

Từ gió đối lưu tạo haboob đến luồng khí đưa bụi về phía tây, ảnh vệ tinh cho thấy hành trình nhiều chặng của bụi Mali ra Đại Tây Dương.

Con cá soi gương đã làm lung lay phép thử về ý thức ra sao?

Cá bàng chài dọn vệ sinh vượt qua phép thử dấu gương, buộc giới nghiên cứu xem lại cách con người đo khả năng tự nhận biết ở động vật.

Ánh sáng biến thành điện như thế nào trong một tấm pin Mặt Trời?

Từ thí nghiệm năm 1839 đến tế bào silicon, tìm hiểu cách ánh sáng giải phóng electron và tạo dòng điện cho vệ tinh cùng thiết bị trên Trái Đất.

Vì sao khí đốt có mùi? Cách thiol biến rò rỉ thành cảnh báo

Khí tự nhiên không có mùi, nên thiol được pha vào để báo rò rỉ. Cơ chế nào khiến lượng chất rất nhỏ trở thành tín hiệu an toàn dễ nhận biết?

Rệp son cochineal: Loài côn trùng biến màu đỏ thành hàng hóa chiến lược

Từ xương rồng Mexico đến tàu chiến Tây Ban Nha, rệp son cochineal cho thấy một màu sắc có thể trở thành nguồn lợi và quyền lực đế quốc.

Hạt mè đã theo cộng đồng châu Phi đến châu Mỹ ra sao?

Từ tên gọi benne đến những khu vườn nhỏ ở Carolina và Jamaica, hạt mè lưu giữ dấu vết về hành trình của cộng đồng châu Phi qua Đại Tây Dương.

Vì sao cú lướt qua sao Hỏa là cuộc tổng duyệt của tàu Psyche?

Tàu Psyche mượn lực hấp dẫn sao Hỏa để đổi quỹ đạo, đồng thời kiểm tra máy đo neutron, từ trường và camera trước chuyến tới tiểu hành tinh năm 2029.