Những điều khiến ta tò mò.

Tie-dye không bắt đầu từ thập niên 1960: Lịch sử của nghệ thuật buộc nhuộm

Tie-dye gắn với văn hóa hippie, nhưng kỹ thuật buộc nhuộm có truyền thống lâu đời và phổ biến rộng hơn nhờ những đổi thay của hóa học.

Nhật thực năm 1868 đã giúp Xiêm giữ chủ quyền như thế nào?

Chuyến quan sát nhật thực của vua Mongkut vừa dẫn tới bi kịch cá nhân, vừa cho thấy khoa học có thể trở thành một công cụ ngoại giao.

Vì sao Louis Pasteur vẫn được nhớ đến sau hơn một thế kỷ?

Danh tiếng Louis Pasteur hình thành từ những phát hiện hữu ích, khả năng kể chuyện bằng hình ảnh và các thiết chế giúp di sản khoa học tiếp tục tồn tại.

Philadelphia năm 1793: Vì sao sốt vàng làm cả thành phố tê liệt?

Dịch sốt vàng năm 1793 khiến Philadelphia đóng cửa, thương mại đình trệ và phơi bày sự bất lực khi con người chưa hiểu đường lây truyền.

Ibuprofen và bài học tiết kiệm nguyên tử của hóa học xanh

Quy trình ibuprofen từng tạo 45 triệu pound chất thải mỗi năm. Hiệu suất nguyên tử và chất xúc tác đã giúp hóa học thay đổi cách thiết kế phản ứng.

Hanford: Đời sống bình thường giữa dự án bom nguyên tử tuyệt mật

Tại Hanford, 50.000 người dựng nhà, bệnh viện, trường lớp và lễ hội để sống như thường ngày bên một cơ sở sản xuất plutonium bí mật.

Vì sao cùng một chai vang lại kể những câu chuyện khác nhau?

Hương vị rượu vang không nằm trong một phân tử duy nhất mà hình thành từ hóa học, điều kiện trồng nho và cách mỗi người cảm nhận.

Gore-Tex ra đời từ cú kéo giãn PTFE thất bại như thế nào?

Từ một sợi PTFE liên tục bị đứt, Bob Gore tạo ra ePTFE, nền tảng của Gore-Tex và cuộc cách mạng trang phục ngoài trời.

Sinh vật nhỏ trong dòng suối báo động ô nhiễm như thế nào?

Từ tảo cát đến ấu trùng côn trùng, tìm hiểu cách Ruth Patrick dùng sự đa dạng sinh vật để nhận biết ô nhiễm và đọc những biến đổi của dòng suối.

Bộ đồ JIM giúp Sylvia Earle đi bộ dưới biển sâu như thế nào?

Chuyến lặn năm 1979 của Sylvia Earle cho thấy cách bộ đồ JIM bảo vệ người lặn và vì sao quan sát tại chỗ giúp hiểu một thế giới khó tiếp cận.

Vì sao chim hoatzin khó sống lâu trong vườn thú?

Hệ tiêu hóa lên men lá cùng những biến động về thức ăn, nhiệt độ và nơi ở khiến chim hoatzin đặc biệt khó thích nghi với đời sống vườn thú.

Universe 25: Vì sao “thiên đường chuột” sụp đổ dù không thiếu thức ăn?

Thí nghiệm Universe 25 cho thấy thức ăn dồi dào không đủ giữ một quần thể ổn định, nhưng không thể dùng để dự báo trực tiếp tương lai con người.

Arsenic: từ chuyển hóa cổ xưa đến chất độc công nghiệp

Arsenic có sẵn trong đá và từng giúp một số vi sinh vật chuyển hóa, nhưng khai khoáng và nông nghiệp đã mở rộng con đường phơi nhiễm.

Hai thế giới đối lập trong đế chế cao su Firestone ở Liberia

Từ bữa tiệc Giáng sinh năm 1939 đến công việc cạo mủ nặng nhọc, đồn điền Firestone phơi bày quyền lực doanh nghiệp và phân biệt chủng tộc.

Georg Bredig và cuộc giải cứu một thư viện khoa học khỏi Đức Quốc xã

Lá thư năm 1937 mở ra câu chuyện Georg Bredig bảo toàn thư viện, công trình hóa học và ký ức khoa học trước chính sách đàn áp người Do Thái.

Nước có ga bắt đầu như một loại thuốc như thế nào?

Từ thí nghiệm của Joseph Priestley năm 1772, nước có ga đi từ mô phỏng suối khoáng trị liệu đến nền móng của ngành nước giải khát hiện đại.

Photoresist: lớp vật liệu giúp chip máy tính thu nhỏ

Khám phá cách photoresist biến ánh sáng tử ngoại thành hoa văn trên wafer silicon và giúp công nghệ chip tiến vào thời kỳ quang khắc bằng tia tử ngoại sâu.

Góa phụ bước vào nghề dược ở Anh thế kỷ 17 bằng cách nào?

Ba nữ dược sĩ cho thấy thân phận góa phụ có thể mở đường tiếp quản hiệu thuốc, nhưng quyền hành nghề vẫn phụ thuộc vào phường hội và năng lực thực tế.

Gertrude Elion dùng “phân tử đánh lừa” để chặn tế bào ung thư ra sao?

Từ vai trò của purine trong DNA, Gertrude Elion và George Hitchings tạo các phân tử tương tự nhằm cản tế bào ung thư tiếp tục sinh sản.

Humphry Davy: khi điện hóa học bước lên sân khấu London

Từ ngọn lửa tím của kali đến pin volta, Humphry Davy đã biến bài giảng công chúng thành nơi trình diễn và mở rộng hiểu biết về các nguyên tố.

Eunice Foote và Guy Callendar đã sớm nhận ra vai trò của CO2 như thế nào?

Từ hai ống thủy tinh năm 1856 đến phép đối chiếu dữ liệu năm 1938, Foote và Callendar đã đặt những viên gạch sớm cho khoa học khí hậu.

Khi ma sát tạo ra phản ứng hóa học: Phát hiện tình cờ của Matthew Carey Lea

Một chuyến tàu đã giúp Matthew Carey Lea nhận ra lực cơ học có thể làm biến đổi bạc keo, mở đường cho mechanochemistry và hóa học xanh.

Vạch vàng trên Mặt Trời đã hé lộ helium như thế nào?

Một vạch quang phổ gần giống natri đã giúp Jules Janssen và Norman Lockyer nhận ra helium trước khi nguyên tố này được tìm thấy trên Trái Đất.

Vì sao sông thường có thần, còn hồ lại dễ có quái vật?

Thần sông, quái vật hồ và linh hồn nước phản ánh cách nhiều cộng đồng phân biệt nguồn nước nuôi sống con người với nơi tiềm ẩn ô nhiễm.