Những điều khiến ta tò mò.

Từ Apollo đến Artemis: Vì sao Mặt Trăng trở thành điểm đến đông đúc?

Mặt Trăng từng vắng bóng tàu thăm dò trong nhiều năm, nhưng nay đã thành nơi cạnh tranh giữa khoa học, định cư, thương mại và luật quốc tế.

Mill Springs: Vì sao George H. Thomas không đổi kế hoạch khi đối phương xuất hiện?

Trận Mill Springs cho thấy George H. Thomas hóa giải một cuộc tập kích bất ngờ bằng tiền tiêu, quân tăng viện và đòn phản công hai cánh.

Cây mandolin và năm phút định hình “Losing My Religion”

Peter Buck tìm thấy lõi “Losing My Religion” khi tập mandolin, còn Mike Mills chỉ mất năm phút để tạo phần bass neo giữ ca khúc.

Trong truyện cổ, mười hai công chúa đã trốn khỏi phòng khóa kín thế nào?

Theo dị bản Pháp gắn với Charles Deulin, Michel dùng bông hoa tàng hình lần theo mười hai công chúa qua cửa sập tới lâu đài khiêu vũ.

Từ người chụp ảnh đến chỉ huy trận đánh giả: Jay Derby học lịch sử bằng cách tái hiện

Hành trình của Jay Derby cho thấy tái hiện lịch sử không chỉ là mặc quân phục, mà còn cần nghiên cứu, kỹ năng trình bày và trách nhiệm với quá khứ.

Robot tự lắp và căn chỉnh thí nghiệm laser như thế nào?

Một phòng thí nghiệm robot của MIT có thể nhận diện linh kiện, dựng khoang laser và tự căn chỉnh chùm sáng với độ chính xác micromet.

Từ mẫu vật năm 2006 đến loài rắn mang tên Slash

Một con rắn nâu đỏ ở New Guinea đã được nhận diện là loài mới nhờ kết hợp đặc điểm cơ thể, dữ liệu di truyền và mô hình sinh thái.

Vì sao cực quang xuất hiện nhiều hơn quanh xuân phân và thu phân?

Cực quang tăng quanh hai kỳ điểm phân do hướng từ trường trong gió Mặt Trời kết hợp với hình học giữa Trái Đất và Mặt Trời.

Vì sao một số tế bào đã bật cơ chế tự hủy vẫn sống sót và tái tạo mô?

Thí nghiệm trên ấu trùng ruồi cho thấy tế bào có thể khởi động quá trình tự hủy, thoát chết, sửa chữa mô và để lại hậu duệ khó bị tiêu diệt hơn.

Khi vật liệu tự ghi nhớ và tính toán bằng cách biến dạng

Một lớp polymer mềm ở cấp nano có thể ghi lại tác động trước đó, xử lý tín hiệu bằng biến dạng và mô phỏng cách neuron tích lũy kích thích.

Khi Hans Christian Andersen khóc trên bãi cỏ nhà Dickens

Giai thoại Andersen khóc tại nhà Dickens hé lộ cách chuẩn mực thời Victoria biến sự điềm tĩnh thành thước đo tư cách và nam tính.

Siêu hạn hán ở miền Tây nước Mỹ có thể kéo dài mãi không?

Vì sao miền Tây nước Mỹ khô hạn suốt nhiều thập niên, và giả thuyết về một chu kỳ ở Thái Bình Dương đang gây tranh luận ra sao?

P. G. T. Beauregard: từ Fort Sumter đến những tranh cãi hậu chiến

Sự nghiệp P. G. T. Beauregard đi qua Fort Sumter, First Bull Run, Shiloh và Petersburg, trước khi rẽ sang một lập trường hậu chiến gây tranh luận.

Schiaparelli: Miệng hố sao Hỏa nối “kênh đào” tưởng tượng với khả năng từng có hồ nước

Miệng hố Schiaparelli hé lộ cách một từ tiếng Italy và kính thiên văn hạn chế đã nuôi huyền thoại kênh đào, cùng khả năng nước từng hiện diện tại đây.

Hai vòng của Chariklo đổi khác ra sao chỉ sau vài năm?

JWST ghi nhận vòng trong của Chariklo cản sáng mạnh hơn, còn vòng ngoài trở nên trong hơn, cho thấy hệ vòng nhỏ có thể biến động nhanh.

Trò chơi rắn và thang giúp cộng đồng thử trước rủi ro khí hậu thế nào?

Từ bàn rắn và thang đến mô phỏng trên điện thoại, một dự án của MIT giúp người dân thử lựa chọn mùa vụ, nguồn nước và sinh kế trước rủi ro khí hậu.

Louis Pope Gratacap: khi phòng khoáng vật mở lối vào thế giới thất lạc

Louis Pope Gratacap vừa quản lý khoáng vật vừa viết tiểu thuyết. The New Northland cho thấy khoa học bảo tàng đã nuôi dưỡng trí tưởng tượng của ông.

Notes & Queries: Mạng lưới sửa sai lịch sử trước thời internet

Ra đời năm 1849, Notes & Queries giúp các học giả nghiệp dư trao đổi tư liệu, sửa sai lịch sử và cùng lần theo những dấu vết kỳ lạ.

Vì sao ông thầy khoe chữ thành trò cười trên sân khấu Phục hưng?

Hình tượng pedant trên sân khấu Italy cho thấy tiếng Latin, vẻ ngoài và sai lầm chuyên môn từng được dùng để châm biếm sự phô trương học vấn.

Vì sao vụ sụp đá-băng ở Langtang Lirung biến thành dòng đá vụn?

Một mảng đá nền kéo theo băng đã vỡ vụn, hòa với nước và trầm tích, tạo dòng đá vụn lao qua thung lũng Nepal với tốc độ cực lớn.

AI ghép ảnh X-quang phẳng với bản quét 3D để dẫn đường phẫu thuật ra sao?

X-quang trong phòng mổ chỉ cho hình ảnh phẳng. Kỹ thuật xvr dùng AI thích nghi theo từng bệnh nhân để đối chiếu ảnh 2D với CT hoặc MRI 3D.

Cướp biển thời đại thuyền buồm thực sự ăn gì trên biển?

Bánh hard tack, thịt ướp muối, gia súc sống và trái cây nhiệt đới cho thấy bữa ăn của cướp biển khắc nghiệt hơn hình ảnh lãng mạn.

Chuyện lạ trong Marnameh: Vì sao rắn dữ vẫn báo điềm lành?

Marnameh, sách xem điềm rắn của Ba Tư thế kỷ 15, chứa một nghịch lý: loài vật gắn với cái ác lại có thể báo trước may mắn.

Vì sao đời sống sinh sản của mực vây dài khó quan sát?

Nước đục, vòng đời ngắn và số lượng biến động khiến việc theo dõi mùa sinh sản của mực vây dài ngoài khơi Cape Cod đặc biệt khó khăn.