Những điều khiến ta tò mò.

Bức chân dung dệt đã gợi ý gì cho cỗ máy tính của Charles Babbage?

Từ một bức chân dung bằng lụa bị tưởng nhầm là tranh khắc, Charles Babbage nhận ra thẻ đục lỗ có thể điều khiển cả phép tính.

Bức biếm họa Vanity Fair và cách Marie Curie bị kể thành “người vợ của radium”

Bức biếm họa Vanity Fair năm 1904 cho thấy cách hình ảnh đại chúng đặt Marie Curie bên lề, dù bà giữ vai trò then chốt trong nghiên cứu phóng xạ.

Từ bô bệnh viện đến bể lên men: Penicillin đã thoát khỏi phòng thí nghiệm như thế nào?

Ca bệnh của Albert Alexander cho thấy phát hiện penicillin chưa đủ cứu người; bước ngoặt nằm ở kỹ thuật lên men và sản xuất quy mô lớn.

Khi “computer” của NASA còn là một nghề dành cho con người

Trước khi máy tính điện tử thống trị phòng điều khiển, những phụ nữ tại JPL đã tính quỹ đạo, kiểm tra kết quả và góp phần đưa chương trình không gian Mỹ tiến xa.

RCA tạo ra màn hình LCD đầu tiên nhưng vì sao bỏ lỡ kỷ nguyên màn hình phẳng?

RCA trình diễn màn hình tinh thể lỏng từ năm 1968, nhưng khoảng cách giữa phát minh trong phòng thí nghiệm và sản xuất đã khiến hãng hụt bước.

Santa Barbara 1969: Vụ tràn dầu đã góp phần đưa EPA ra đời như thế nào?

Thảm họa Santa Barbara năm 1969 biến nỗi lo ô nhiễm thành sức ép chính trị, góp phần thúc đẩy Mỹ lập Cơ quan Bảo vệ Môi trường.

Mùi mốc trong nước tiểu và cuộc truy tìm căn bệnh PKU

Từ mùi bất thường ở hai đứa trẻ tại Oslo, Borgny Egeland và Asbjørn Følling lần ra PKU, mở hướng mới cho chẩn đoán bệnh di truyền.

Ngày Trái Đất 1970 ở Philadelphia: Khi môi trường bước vào chính trường

Ngày Trái Đất đầu tiên ở Philadelphia quy tụ 30.000 người, nhưng cũng phơi bày những rạn nứt về chiến lược, giai cấp và chủng tộc trong phong trào môi trường.

Ken Shoulders: Nhà phát minh tự học và giấc mơ xe bay

Ken Shoulders tự học điện tử, chế tạo máy bay thử nghiệm và theo đuổi xe bay, để lại câu chuyện về trí tò mò cùng giới hạn của ý tưởng táo bạo.

Từ ánh sáng đến daguerreotype: Nhiếp ảnh đầu tiên đã giữ hình ảnh như thế nào?

Năm 1839, daguerreotype khiến công chúng kinh ngạc: ánh sáng đi qua ống kính có thể để lại cảnh vật trên bạc, nhờ quang học và hóa học.

Kênh Gowanus: Khi ô nhiễm trở thành một phần bản sắc Brooklyn

Kênh Gowanus từng là trung tâm công nghiệp ô nhiễm của Brooklyn, nay thành điểm văn hóa giữa nỗ lực xử lý độc chất, phát triển nhà ở và nguy cơ ngập.

X-10: Từ lò phản ứng “mồ côi” đến bước ngoặt của y học hạt nhân

Lò phản ứng X-10 ở Oak Ridge từng phục vụ Dự án Manhattan, rồi mở đường cho đồng vị phóng xạ trong y học, sinh học và nghiên cứu DNA.

Từ muối ướp đến phản ứng Maillard: Khoa học tạo nên bữa ăn hiện đại

Muối, đóng hộp, phản ứng Maillard và hệ thống lạnh đã biến thực phẩm dễ hỏng thành hàng hóa có thể bảo quản, vận chuyển và thưởng thức quanh năm.

Những phụ nữ bị khuất sau lịch sử bảng tuần hoàn

Từ Marie Curie đến những tên tuổi ít được biết đến, phụ nữ đã khám phá, giảng dạy, đặt tên và mở rộng cách con người hiểu các nguyên tố.

Vì sao chuyện “bơ làm từ than” từng nghe rất đáng tin?

Tin “bơ làm từ than” năm 1939 phản ánh niềm tin thời công nghiệp rằng hóa học có thể thay thế nông trại, dù thực tế khó đi xa đến bàn ăn.

Khi tăng trưởng kinh tế chưa đủ để đời sống tốt hơn

Tăng trưởng chỉ cải thiện đời sống khi được chuyển thành y tế, dinh dưỡng và dịch vụ công nhờ chính sách đúng, ngân sách đủ và đánh giá chặt chẽ.

Từ nước biển thành nước uống: Vì sao lời giải cho hạn hán đến muộn?

Lịch sử khử mặn từ nhà máy Freeport năm 1961 cho thấy vì sao nước biển dồi dào vẫn khó biến thành nước uống, tốn năng lượng và gây hệ lụy.

Nhà ngoại giao khoa học thời Chiến tranh Lạnh: Khi phòng thí nghiệm trở thành nơi thu thập tin tức

Câu chuyện về các tùy viên khoa học Mỹ: vì sao hội nghị, phòng thí nghiệm và trao đổi học thuật vừa mở cửa hợp tác vừa phục vụ cạnh tranh tình báo.

Từ khói độc cổ đại đến khí mù tạt: Vì sao Thế chiến I là bước ngoặt?

Từ khói độc cổ đại đến chlorine, phosgene và khí mù tạt, lịch sử cho thấy kỹ thuật và luật chiến tranh đã giằng co hơn 2.000 năm.

Từ vụ thảm sát St. Brice đến Stamford Bridge: Kỷ nguyên Viking khép lại ra sao?

Nhìn lại những biến cố từ năm 1002 đến 1066, khi Aethelred, Cnut, Leif Eriksson và Harald Hardrada định hình hồi kết thời đại Viking.

Smell-O-Vision: Khi Hollywood muốn khán giả ngửi thấy bộ phim

Năm 1960, Smell-O-Vision đưa mùi hương vào rạp chiếu. Vì sao ý tưởng giàu tiềm năng này không trở thành chuẩn mới của điện ảnh?

William Laurence và cuộc đấu trí quanh bí ẩn tia vũ trụ

Câu chuyện William Laurence đưa cuộc tranh luận giữa Robert Millikan và Arthur Compton từ phòng thí nghiệm lên mặt báo, cho thấy báo chí có thể tác động đến khoa học ra sao.

Vì sao DDT từng được bán như một món đồ gia dụng?

Những lon xịt, giấy dán tường và dụng cụ gia đình cho thấy DDT từng được quảng cáo như cách bảo vệ nhà cửa khỏi côn trùng và bệnh tật.

Maria Telkes và bài toán biến ánh nắng thành hơi ấm trong nhà

Lịch sử những ngôi nhà sưởi bằng ánh nắng qua Maria Telkes và Hoyt Hottel cho thấy một ý tưởng tốt cần vượt qua cả vật liệu lẫn chi phí.