Những điều khiến ta tò mò.

Vì sao hình dạng phân tử chưa đủ để đoán mùi hương?

Thí nghiệm với 476 hóa chất cho thấy cấu trúc phân tử có liên hệ với mùi, nhưng chiếc mũi vẫn đặt ra nhiều bài toán khó cho thuật toán.

Bản sao giá rẻ đưa tranh của danh họa vào nhà tầng lớp trung lưu thế kỷ 19

Từ bản in thạch bản dán trên tấm kim loại, tranh tô màu giá rẻ đã giúp du khách trung lưu thế kỷ 19 mang hình ảnh các tác phẩm nổi tiếng về nhà.

Từ bougonia đến sinh học tổng hợp: Vì sao sự sống nhân tạo trở thành nỗi sợ?

Từ bougonia của Virgil đến sinh học tổng hợp, lịch sử cho thấy nỗi sợ tạo sự sống đổi thay theo cách con người hiểu tự nhiên và kỹ thuật.

Trước thời máy tính, các nhà khoa học xử lý “núi dữ liệu” ra sao?

Từ Năm Vật lý Địa cầu Quốc tế đến những tấm phiếu đục lỗ, lịch sử cho thấy dữ liệu chỉ thành tri thức khi có cách tổ chức và chia sẻ.

Bạo loạn giải phẫu ở New York năm 1788: Khi một trò đùa châm ngòi phẫn nộ

Một cánh tay tử thi, nạn đào trộm mộ và sự bất bình kéo dài đã biến trò đùa của sinh viên y khoa thành bạo loạn tại New York năm 1788.

Nước thải trở lại vòi uống: rào cản kỹ thuật và cảm giác ghê sợ

Nước thải có thể trở lại vòi uống sau nhiều lớp xử lý. Điều khó vượt qua không chỉ là tạp chất mà còn là cảm giác ghê sợ do liên tưởng.

“The Petroleum World”: khi hóa học dầu thô biến thành một thế giới có núi và sông

Harold Smith biến thành phần và nhiệt độ sôi của dầu thô thành bản đồ tưởng tượng, mở ra một cách trực quan hóa kiến thức khoa học khác thường.

Từ tiếng chuông dưới nước đến sonar: Reginald Fessenden biến âm thanh thành thước đo khoảng cách

Khám phá cách chuông ngầm, hydrophone và bộ dao động của Reginald Fessenden biến âm thanh dưới nước thành công cụ tránh đá ngầm, đo độ sâu.

Từ chữ “sofort” đến đêm biên giới Berlin mở cửa

Ngày 9/11/1989, từ “sofort” của Günter Schabowski đã biến quyết định nới lỏng hạn chế đi lại thiếu kế hoạch thành cuộc mở cửa biên giới Berlin.

Khi tin khoa học bị kéo vào chiến tuyến văn hóa

Từ vụ Andrew Revkin bị công kích, lịch sử báo chí khoa học cho thấy dữ kiện có thể biến thành mục tiêu khi đụng đến quyền lực, lợi ích và giá trị.

Calorie đã đi từ máy hơi nước đến thực đơn giảm cân như thế nào?

Lịch sử calorie cho thấy một đơn vị đo nhiệt đã đi qua phòng thí nghiệm, nhà máy và thời chiến trước khi trở thành công cụ kiểm soát cân nặng.

Continental Classroom: khi phòng khách Mỹ trở thành lớp học khoa học

Từ năm 1958, Continental Classroom đưa bài giảng và thí nghiệm khoa học lên truyền hình, mở đường cho một kiểu lớp học đại chúng tại Mỹ.

Trước thời CSI, truyện trinh thám đã định hình niềm tin vào khoa học pháp y

Từ Poe, Sherlock Holmes đến Dorothy L. Sayers, truyện trinh thám đã khiến công chúng kỳ vọng chứng cứ khoa học có thể giải đáp mọi vụ án.

Neon: Từ khí vô hình đến ánh sáng định hình các đô thị thế kỷ 20

Neon phát ánh đỏ cam khi được kích thích bằng điện trong ống thủy tinh; từ một phát hiện về thành phần không khí, nó đã đi vào biển hiệu và linh kiện điện tử.

Những phụ nữ bị khuất sau các bước ngoặt của thiên văn học

Từ Kate Bouman, Caroline Herschel đến Henrietta Leavitt, lịch sử thiên văn cho thấy công lao tập thể nhiều lần bị thu gọn vào vài tên tuổi nam giới.

“Lá nhân tạo” biến ánh nắng thành nhiên liệu bằng cách nào?

Lá nhân tạo dùng chất xúc tác để tách nước, tạo hydro rồi nhờ vi khuẩn sản xuất nhiên liệu, nhựa hoặc phân bón từ năng lượng Mặt Trời.

Chlorpromazine: thuốc gây mê bất thành đã đổi hướng ngành tâm thần học

Từ một thử nghiệm gây mê không như dự tính, chlorpromazine bước vào bệnh viện tâm thần và mở đường cho ngành dược lý tâm thần hiện đại.

Vì sao hàng chục triệu con kền kền ở Ấn Độ gần như biến mất?

Từ cú sụt giảm tại Keoladeo đến diclofenac trong xác gia súc, câu chuyện kền kền Ấn Độ cho thấy một loại thuốc có thể đảo lộn cả hệ sinh thái.

Khi con người đốt rừng, thả diều và bắn đại bác để gọi mưa

Từ ý tưởng đốt lửa của James Espy đến cuộc thử nghiệm bằng thuốc nổ của Robert Dyrenforth, lịch sử gọi mưa cho thấy cái khó của quan hệ nhân quả.

George Lascelles và quyết định bất tuân của tướng SS Gottlob Berger

Câu chuyện George Lascelles cùng nhóm tù nhân Prominente, và vì sao quyết định trái lệnh của Gottlob Berger vẫn khó được gọi tên là lòng trắc ẩn hay tính toán.

Francesco Redi: Đúng với lọ thịt, sai trước u sần trên cây

Francesco Redi dùng lọ thịt phủ gạc để bác bỏ giòi tự sinh, nhưng lại hiểu sai u sần trên cây. Sai lầm ấy nói gì về phương pháp thực nghiệm?

Vì sao người Mỹ thế kỷ 19 phải biến bàn ăn thành phòng thí nghiệm?

Bức biếm họa Puck năm 1884 cho thấy đô thị hóa, đường vận chuyển dài và nỗi lo pha trộn đã đưa hóa học lên bàn ăn của người Mỹ.

Điều gì quyết định kem mịn hay đầy tinh thể đá?

Từ dây chuyền Berkey Creamery, khám phá cách sữa, đường, chất béo và không khí phối hợp để tạo nên kem mịn, ổn định và dễ ăn.

Dự báo thời tiết đã hỗ trợ quân Đồng Minh trong Thế chiến II ra sao?

Từ tuyến vận chuyển máy bay tới Bắc Phi đến D-Day và Philippines, dự báo thời tiết đã trở thành một mắt xích của chiến tranh hiện đại.