Lịch sử

Nội chiến Mỹ đã buộc ngành quân y thay đổi như thế nào?

Từ sự hỗn loạn ở Bull Run đến hệ thống cấp cứu, bệnh viện và dược phẩm quy mô lớn, Nội chiến Mỹ đã làm quân y biến đổi sâu sắc.

Vì sao sách khoa học thời Victoria có đầy những nàng tiên và yêu tinh?

Tiên hydro, yêu tinh than đá và kính hiển vi như đũa phép từng giúp trẻ em thời Victoria hình dung hóa học, điện, địa chất và côn trùng.

Khi “Vật lý Đức” muốn biến định luật tự nhiên thành vấn đề dân tộc

Câu chuyện về cách chủ nghĩa dân tộc, thanh trừng và yêu cầu phục vụ nhà nước làm suy yếu vật lý Đức dưới thời Đức Quốc xã.

Guayule ở Manzanar: Nghiên cứu cao su sau hàng rào thời chiến

Khủng hoảng cao su trong Thế chiến II đã đưa cây guayule vào Manzanar, nơi các nhà khoa học người Mỹ gốc Nhật nghiên cứu giữa cảnh giam giữ bất công.

Vì sao vaccine đậu mùa mất hơn nửa thế kỷ để được dùng rộng rãi?

Vaccine đậu mùa xuất hiện từ thập niên 1790, nhưng chỉ phổ biến khi cách lấy vật liệu trực tiếp từ bò giải quyết được bài toán nguồn cung và an toàn.

Thuốc phiện đã nuôi bộ máy Đế quốc Anh như thế nào?

Từ ruộng thuốc phiện ở Ấn Độ đến cảng Quảng Châu, một mặt hàng bị cấm đã nối ngân sách thuộc địa với thương mại và chiến tranh.

Jane Austen phản chiếu đời sống phụ nữ Georgian qua gia đình Dashwood ra sao?

Từ cảnh mất nhà của các chị em Dashwood, Jane Austen cho thấy thừa kế, tiền bạc và hôn nhân định hình lựa chọn của phụ nữ Georgian như thế nào.

Khi đường biên quốc gia đi qua phòng ngủ, cây cầu và mê cung

Từ mê cung ba nước đến căn nhà có hai địa chỉ, những đường biên kỳ lạ cho thấy lãnh thổ được quản lý ra sao trong đời sống thường ngày.

Vì sao một ca khúc đủ để giữ tên nghệ sĩ trong ký ức đại chúng?

Từ “Come On Eileen” đến “Who Let the Dogs Out”, năm ca khúc cho thấy một lần vào Top 40 vẫn có thể tạo dấu ấn lâu hơn thành tích bảng xếp hạng.

Vì sao cuộc bầu cử bốn bên năm 1860 đẩy nước Mỹ đến Nội chiến?

Bốn ứng viên, đảng Dân chủ chia rẽ và chiến thắng mang tính khu vực của Lincoln đã biến bầu cử Mỹ năm 1860 thành ngòi nổ ly khai.

Vì sao tàu sân bay thay thế thiết giáp hạm ở Thái Bình Dương?

Từ Coral Sea đến Midway, chiến tranh trên biển chuyển từ đấu pháo trực diện sang không chiến tầm xa và tác chiến phối hợp quanh tàu sân bay.

Vì sao bảo tàng Viking vẫn kể chuyện về những chiến binh nam?

Hình ảnh Viking toàn chiến binh nam vẫn hút khách dù bảo tàng đã biết xã hội Bắc Âu đa dạng hơn nhiều. Vì sao biểu tượng ấy khó thay đổi?

Lấy đất từ mộ người con đã mất và cách người Trung cổ đối diện nỗi mất con

Một bản thảo Anh thời Trung cổ ghi lại nghi lễ kết hợp lời đọc, vật dụng và hành động để đối diện nỗi mất con.

Sáu món mùa thu từng quen thuộc nay ít còn xuất hiện

Từ bánh bí, bánh táo bọc bột đến pudding cà chua và cháo quả sồi, những món mùa thu này cho thấy ký ức ẩm thực thay đổi ra sao.

Vì sao sitcom Anh thường để nhân vật mắc kẹt trong vòng xoáy giai cấp?

Từ Steptoe and Son đến Only Fools and Horses, sitcom Anh biến nỗi lo giai cấp, khát vọng đổi đời và câu hỏi quyền kể thành tiếng cười.

Bài giảng 4.000 năm tuổi của người Sumer: lời răn hay màn châm biếm thầy giáo?

Cuộc đối đáp trong Edubba C hé lộ cách học viết, trách nhiệm của thư lại và tiếng hài trong trường học Lưỡng Hà cổ đại.

Vì sao Tuyên ngôn Giải phóng nô lệ chưa thể giải phóng ngay 3,5 triệu người?

Tìm hiểu vì sao Tuyên ngôn Giải phóng nô lệ năm 1863 chưa lập tức giải phóng toàn bộ người bị nô lệ nhưng vẫn trở thành bước ngoặt của nước Mỹ.

Trận Mill Springs: Chiến thắng nhỏ mở lối cho phe Liên bang ở miền Tây

Vì sao trận Mill Springs ngày 19/1/1862, dù nhanh chóng bị lu mờ, lại giúp phe Liên bang giữ Kentucky và phá vỡ tuyến phòng thủ ở miền đông Kentucky?

Manhattan Project: Vì sao bom nguyên tử cần cả một mạng lưới khoa học khổng lồ?

Từ phóng xạ, phân hạch đến vụ thử Trinity, Manhattan Project cho thấy một vũ khí hạt nhân được tạo ra nhờ khoa học, công nghiệp và quân sự phối hợp.

Sao Hải Vương: hành tinh được tìm thấy trước bằng phép tính

Từ những sai lệch trong quỹ đạo Sao Thiên Vương, các nhà thiên văn đã tính ra vùng trời có thể chứa Sao Hải Vương trước khi kính thiên văn xác nhận nó.

Vì sao những mùa thu quen thuộc của trẻ em Mỹ dần biến mất?

Mùi lá cháy, cider táo chưa thanh trùng và đường đến trường từng gắn với mùa thu Mỹ. Luật lệ, hạ tầng và cách nhìn rủi ro đã khiến chúng dần hiếm gặp.

Mười ca khúc đứng đầu từng năm kể gì về âm nhạc Mỹ thập niên 1990?

Từ “Hold On” đến “Believe”, mười quán quân Billboard cuối năm cho thấy nhạc phim, chuyện riêng và công nghệ đã đổi nhạc pop Mỹ ra sao.

Vì sao chi phí đại học Mỹ từ khoản có thể trang trải bằng việc làm hè lại thành gánh nặng gia đình?

Chi phí đại học Mỹ đã thay đổi thế nào từ năm 1971 đến 2025, và vì sao học phí, sinh hoạt cùng quy mô hệ thống khiến gánh nặng gia đình tăng lên?

Vì sao hàng trăm thành phố Mỹ mang tên tiếng Tây Ban Nha?

Những địa danh như Florida, El Paso hay Los Angeles lưu dấu thám hiểm, tôn giáo, chiến tranh, sai sót bản đồ và cả quảng cáo bất động sản.