Lịch sử

Wilson’s Creek: Vì sao thắng trận vẫn không giữ được Missouri?

Bản báo cáo của N. Bart Pearce cho thấy chiến thắng tại Wilson’s Creek năm 1861 bị giới hạn bởi quân lực thiếu chuẩn bị và rạn nứt chỉ huy.

Vì sao của cải không tự “nhỏ giọt” để tạo thịnh vượng đồng đều?

Cải cách tự do hóa dưới thời Reagan và Thatcher đã thay đổi quan hệ giữa nhà nước, thị trường và xã hội như thế nào, và vì sao bất bình đẳng tăng?

Khi ngành hóa chất bán giấc mơ về cuộc sống hiện đại sau Thế chiến II

Sau Thế chiến II, Dow và các công ty hóa chất đã biến vật liệu công nghiệp thành biểu tượng của nhà ở tiện nghi, gia đình ổn định và tương lai tiêu dùng.

Vì sao đỉa y tế từng trở thành một ngành kinh doanh khổng lồ?

Từ học thuyết thể dịch đến mạng lưới buôn bán hàng triệu con đỉa, lịch sử này cho thấy một phương pháp y khoa đã bùng nổ rồi thu hẹp ra sao.

Bìa Cerîde-i Adliye và hình ảnh về một nền pháp luật hiện đại

Bìa Cerîde-i Adliye năm 1925 cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ dùng con số, bảng kê và hình ảnh công quyền để hình dung trật tự pháp luật mới.

Vì sao William Palmer vẫn bị kết tội khi không tìm thấy strychnine?

Phiên tòa William Palmer năm 1856 cho thấy độc chất học bước vào pháp đình với những phép thử còn hạn chế, nhưng chứng cứ hoàn cảnh vẫn có sức nặng lớn.

Bản sao giá rẻ đưa tranh của danh họa vào nhà tầng lớp trung lưu thế kỷ 19

Từ bản in thạch bản dán trên tấm kim loại, tranh tô màu giá rẻ đã giúp du khách trung lưu thế kỷ 19 mang hình ảnh các tác phẩm nổi tiếng về nhà.

Từ bougonia đến sinh học tổng hợp: Vì sao sự sống nhân tạo trở thành nỗi sợ?

Từ bougonia của Virgil đến sinh học tổng hợp, lịch sử cho thấy nỗi sợ tạo sự sống đổi thay theo cách con người hiểu tự nhiên và kỹ thuật.

Bạo loạn giải phẫu ở New York năm 1788: Khi một trò đùa châm ngòi phẫn nộ

Một cánh tay tử thi, nạn đào trộm mộ và sự bất bình kéo dài đã biến trò đùa của sinh viên y khoa thành bạo loạn tại New York năm 1788.

Từ chữ “sofort” đến đêm biên giới Berlin mở cửa

Ngày 9/11/1989, từ “sofort” của Günter Schabowski đã biến quyết định nới lỏng hạn chế đi lại thiếu kế hoạch thành cuộc mở cửa biên giới Berlin.

Khi tin khoa học bị kéo vào chiến tuyến văn hóa

Từ vụ Andrew Revkin bị công kích, lịch sử báo chí khoa học cho thấy dữ kiện có thể biến thành mục tiêu khi đụng đến quyền lực, lợi ích và giá trị.

Những phụ nữ bị khuất sau các bước ngoặt của thiên văn học

Từ Kate Bouman, Caroline Herschel đến Henrietta Leavitt, lịch sử thiên văn cho thấy công lao tập thể nhiều lần bị thu gọn vào vài tên tuổi nam giới.

Chlorpromazine: thuốc gây mê bất thành đã đổi hướng ngành tâm thần học

Từ một thử nghiệm gây mê không như dự tính, chlorpromazine bước vào bệnh viện tâm thần và mở đường cho ngành dược lý tâm thần hiện đại.

Khi con người đốt rừng, thả diều và bắn đại bác để gọi mưa

Từ ý tưởng đốt lửa của James Espy đến cuộc thử nghiệm bằng thuốc nổ của Robert Dyrenforth, lịch sử gọi mưa cho thấy cái khó của quan hệ nhân quả.

Vì sao người Mỹ thế kỷ 19 phải biến bàn ăn thành phòng thí nghiệm?

Bức biếm họa Puck năm 1884 cho thấy đô thị hóa, đường vận chuyển dài và nỗi lo pha trộn đã đưa hóa học lên bàn ăn của người Mỹ.

Dự báo thời tiết đã hỗ trợ quân Đồng Minh trong Thế chiến II ra sao?

Từ tuyến vận chuyển máy bay tới Bắc Phi đến D-Day và Philippines, dự báo thời tiết đã trở thành một mắt xích của chiến tranh hiện đại.

Apollo đã được “bán” cho công chúng Mỹ như thế nào?

Từ quảng cáo Tang đến truyền hình trực tiếp, hình ảnh và tiếp thị đã góp phần biến Apollo thành ký ức về một nước Mỹ cùng hướng lên Mặt Trăng.

Khí cay đã đi từ chiến hào đến lực lượng cảnh sát như thế nào?

Từ cuộc thử nghiệm năm 1921, khí cay được quân đội, ngành hóa chất và cảnh sát Mỹ biến từ vũ khí chiến tranh thành công cụ kiểm soát đám đông.

Radium đã mở đường cho nghiên cứu đột biến gene như thế nào?

Từ các thí nghiệm radium đầu thế kỷ 20 đến ruồi giấm của Hermann Muller, bức xạ đã thay đổi cách giới khoa học nghiên cứu đột biến gene.

Một ngày đi học của trẻ em Anh thời Victoria khắt khe đến mức nào?

Từ điểm danh, cách xưng hô đến tư thế ngồi và hình phạt, lớp học thời Victoria cho thấy lễ nghi và trật tự xã hội Anh thế kỷ 19.

Khi quảng cáo phòng thí nghiệm biến phụ nữ thành dấu hiệu của “máy dễ dùng”

Quảng cáo thiết bị khoa học thập niên 1950–1960 cho thấy định kiến giới len vào phòng thí nghiệm qua hình ảnh, ngôn ngữ và vai trò nghề nghiệp.

Coca-Cola đã điều chỉnh nguyên liệu để đáp ứng chuẩn kosher ra sao?

Cuộc điều tra của giáo sĩ Tobias Geffen cho thấy nguồn gốc glycerin và thiết bị sản xuất đều quyết định một đồ uống có đáp ứng chuẩn kosher hay không.

Vì sao lịch sử thường nhớ người về nhất hơn người về nhì?

Từ marathon đến cuộc đua tới Nam Cực, từ khoa học đến thể thao, câu chuyện lịch sử cho thấy thứ tự và thời điểm có thể che khuất những kỳ tích sát nút.

Scorbut: căn bệnh trên tàu đã làm thay đổi cán cân quyền lực hàng hải

Scorbut từng giết nhiều thủy thủ hơn chiến trận và bão biển. Câu chuyện về vitamin C cho thấy thực phẩm có thể quyết định chiến tranh, thám hiểm và đế quốc.